Architectuur in de digitale wereld

Daan Rijsenbrij, zaterdag 13 september 2008

In mijn inaugurele rede getiteld ‘architectuur in de digitale wereld’ uitgesproken op 1 oktober 2004 aan de Radboud Universiteit, heb ik de term ‘digitale architectuur’ geïntroduceerd. De digitale wereld bestaat uit infrastructurele elementen, het applicatielandschap, het informatieverkeer (waaronder natuurlijk ook kennismanagement en actieve informatieobjecten), digitale services, digitale producten, digitale ruimtes voor groepswerk en persoonlijke digitale werkruimtes.
Digitale architectuur is een verkorte schrijfwijze voor ‘architectuur in de digitale wereld’. Hoewel semantisch deze term niet helemaal zuiver op de graad is, zie ik tot mijn grote genoegen dat het steeds meer ingang begint te krijgen. Ik zie zelfs ondernemingen die een digitale architectuur aan het formuleren zijn zonder dat daar eerst een business case voor behoeft te worden opgesteld. Zo hoort het ook! Immers, digitale architectuur is een vanzelfsprekendheid. Net als in de fysieke wereld is architectuur een teken van beschaving. En laten we eerlijk zijn, de business case voor digitale architectuur is meestal net zo flinterdun als de kosten/baten-analyses voor het bouwen van informatiesystemen in de zeventiger jaren. Het grootste directe financiële gewin door digitale architectuur wordt meestal verkregen door een rationalisatie van het applicatielandschap. Maar dat is slechts éénmalig!
Een beetje verantwoordelijke ondernemer met oog voor de arbeidsvreugde van zijn werknemers legt zelfs de digitale architectuur voor aan de ondernemingsraad voor advies.

Over een paar maanden viert het NAF samen met Sdu het tiende landelijk architectuurcongres. Op het eerste congres leek het of er nogal wat spraakverwarring was, maar ik zie ook zeer waardevolle ideeën die nu al weer schijnen te zijn vergeten. Het vakinhoudelijke geheugen van IT’ers is bijzonder laag, zelfs bij digitale architecten. Erger nog, ik zie dat naast daadwerkelijke inhoudelijke voortgang er in de daarop volgende negen jaar heel wat wollige begrippen zijn geïntroduceerd. Ik zal jullie daarom in een reeks van tien columns trakteren op enkele ontnuchteringsverhaaltjes. Digitale architectuur is zonder meer een blijvertje, maar dient wel opgeschoond te worden. Er zijn veel uitwassen die wij, opgejaagd door de commercie, hebben geïntroduceerd danwel hebben toegelaten. Laten wij als nuchtere, zakelijke Hollanders proberen architectuur werkelijk op een volgend volwassenheidsniveau te brengen. We maken dan een grotere kans dat wij, de digitale architecten, serieus worden genomen in de directiekamer.

Bij een architectuuropdracht voor een onderneming neem ik drie werelden in beschouwing: de sociale wereld (de wereld waarin mensen met mensen interacteren), de digitale wereld en de betreffende onderneming als onderdeel van de zakenwereld. Je kunt voor elk van deze werelden een architectuurbeschouwing opstellen. Het interessantst is het gemeenschappelijke deel, dus de digitale ondersteuning van het sociale gebeuren in en rond de onderneming. Immers, in mijn grondvisie bestaat een onderneming alleen maar uit mensen, de rest (gebouwen, auto’s, geld, lopende banden, etc.) is slechts het decor waarin deze mensen functioneren.
In veel lezingen en publicaties zie ik de term ‘enterprise architectuur’ opduiken met een grote verscheidenheid aan betekenissen, variërend van een ondernemingswijde infrastructuur tot allerlei procesachtige beschouwingen (noemden we vroeger trouwens BPM of AO) of structurele beschouwingen van de onderneming in al haar facetten. Gaat de architect daarbij op de stoel van de CEO zitten? Ondernemingsbeschouwingen zijn op z’n hoogst input voor zijn werk. Ik krijg hierbij het sterke gevoel van een dubbele overdrijving met typisch Amerikaanse allure. Alles in de IT dat interessant is, schijnt de aanduiding architectuur nodig te hebben. En als het ook nog met een forse dosis gewichtigheid dient te worden gepresenteerd, dient het minstens corporate te zijn. Dus enterprise architectuur moet wel heel erg belangrijk zijn, toch? Vooral toolleveranciers gebruiken deze term veelvuldig om hun waren aan te prijzen, terwijl de meeste zogenaamde architectuurtools gewone, zij het zeer nuttige, tools zijn voor engineers. Ik wacht trouwens al tijden op de echte tools voor digitale architecten.

Eerder gepubliceerd in de Automatisering Gids, 12 september 2008, nummer 37, pagina 22.

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Sessies

19-06: KNVI/PLDN sessie over semantische data integratie in de weg- en spoorinfrastructuur 

28-06: LAC summit meer...

15/16-11: Landelijk Architectuur Congres meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden