ArchitectuurAudit

Daan Rijsenbrij, donderdag 05 februari 2009

ArchitectuurAudit1

Digitale architectuur is in dit IT-intensieve tijdperk zó belangrijk voor het functioneren en de continuïteit van een onderneming dat het onverantwoord is om een digitale architectuur te gaan toepassen zonder dat deze van te voren onafhankelijk is geaudit. Maar veel ondernemingen zijn al te krenterig om een behoorlijke architectuur te laten formuleren, laat staan dat zij die nog eens voor veel geld door enkele onafhankelijke, onpartijdige architectuurauditors tegen het licht laten houden.
In mijn dagelijkse praktijk zie ik drie hoofdredenen waarom de architectuuraudit wordt overgeslagen. Als eerste merk ik dat de noodzaak van een goede architectuur onvoldoende duidelijk is. Oftewel men heeft geen flauw benul van de grote potentiële schade van een verkeerde architectuur. Bij een aantal klanten voer ik op dit moment architectuurwerkzaamheden uit omdat de eerste architectuur ver onder de maat was. Pas als er een verkeerde infrastructuur ligt, het applicatielandschap ontoereikend blijkt te zijn of een groot IT-project door wanorde en overmatige complexiteit vroegtijdig moet worden gestopt, komt men tot de dure beslissing dat er alsnog iets moet gebeuren aan de architectuur. Als tweede valt mij op dat de architecten zo zelfverzekerd zijn dat ze zich niet kunnen voorstellen dat het nodig is om een onafhankelijke, onpartijdige architectuurauditor een blik te laten werpen op hun architectuur. Het vervelende is dat professionals bij een dergelijk intensieve klus als architectuur op een gegeven moment verliefd worden op hun eigen werk. Ze kunnen niet meer objectief kijken naar de gemaakte keuzes. Als derde reden kom ik tegen dat het geld op is, immers het opstellen van de architectuur heeft al zoveel gekost. Dus laat die architectuuraudit maar zitten en we hopen er maar het beste van.

Een van mijn klanten had haar architectuur laten beoordelen door het softwarehuis2 dat de informatiesystemen mocht bouwen onder die architectuur. En volgens dat softwarehuis3 was de architectuur natuurlijk4 bouwbaar. Dus redeneerde mijn klant dat zij een goede architectuur hadden. Maar laten we eerlijk zijn, dat softwarehuis evalueerde alleen maar of zij onder die architectuur konden bouwen. Zij keken nauwelijks naar de onderhoudbaarheid, laat staan dat zij een what-if analysis hadden uitgevoerd of de onderhavige architectuur voldoende adaptief was binnen het ecosysteem van de bewuste onderneming.
Een architectuur lijkt eigenlijk wel een beetje op een kwaliteitssysteem. De eisen aan een kwaliteitssysteem – te weten: duidelijk geformuleerd, begrepen door de stakeholders en daadwerkelijk toegepast – gelden ook voor een architectuur. Vaak zie ik dat de formulering van de architectuur wel wat nuchterder kan. Voorts wordt de architectuur meestal nauwelijks begrepen, zeker niet door de opdrachtgevers van IT projecten. En de daadwerkelijke toepassing van de architectuur komt vaak in het nauw door de onnodig grote tijdsdruk waaronder veel IT-projecten lijken te moeten worden gerealiseerd.

Een architectuurauditor onderkent doorgaans vijf onderzoeksterreinen: de architectuurgovernance5, de architectenpopulatie6, de architectuur, het architectuurgebruik en de architectuurimplementatie.
Een audit over de architectuurgovernance betreft het functioneren van de verschillende architectuurprocessen, de organisatorische inbedding in de businessbeslissingen en de relatie met de IT-governance. Een audit over de architectenpopulatie betreft het functioneren van die architectenpopulatie, haar opbouw, de competenties van de aanwezige architecten en de relaties met de overige deskundigen die assisteren bij het formuleren van een architectuur. De omvang van deze beide auditsoorten is sterk afhankelijk van de volwassenheid van de architectuurfunctie. Een audit van de architectuurimplementatie betreft een onderzoek in hoeverre de vastgestelde architectuur daadwerkelijk is geïmplementeerd in de infrastructuur, het applicatielandschap, het informatieverkeer en de gedigitaliseerde businessproducten en diensten. Afhankelijk van de afgesproken scope is dit een zeer tijdrovend onderzoek.

Kortom, architectuuraudits zijn geen overbodige luxe. Jammer alleen dat er nog zo weinig echt goede architectuurauditors zijn.

1 Gepubliceerd in de Automatisering Gids, 30 januari 2009, nummer 5, pagina 16.
2 In feite heeft een softwarehuis weinig te maken met de architectuur. Ze horen namelijk te bouwen uit het functioneel ontwerp dat onder die architectuur is gemaakt.
3 Kijk uit voor die softwarehuizen die vinden dat zij voor zichzelf, dus voor hun eigen functioneren, geen digitale architectuur nodig hebben.
4 Softwarehuizen zeggen zelden ‘neen’.
5 Architectuurgovernance is iets wezenlijks anders dan de zogenaamde governance-architectuur.
6 Ook wel het interne architectenbureau.

Deze column is eerder gepubliceerd in de Automatisering Gids, 31 januari 2009.

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Sessies

15/16-11: Landelijk Architectuur Congres meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden