Een pragmatische aanpak voor enterprise-architectuur

Danny Greefhorst, Sander Rodenhuis, Toine Schijvenaars, Erwin Oord, Jan Willem van Veen, maandag 11 mei 2009

Een enterprise-architectuur in twee weken

Architectuur is een belangrijk instrument bij het veranderen van organisaties. Organisaties zijn in veel gevallen nog wel op zoek naar hoe ze dit instrument precies moeten hanteren. Deze zoektocht leidt er veelal toe dat architectuur overmatig wordt toegepast en onvoldoende aansluit op de doelstellingen. Dit artikel beschrijft een pragmatische visie en een bijbehorende aanpak voor enterprise-architectuur. Deze aanpak levert in twee weken al veel toegevoegde waarde.

Inleiding

Enterprise-architectuur gaat over het maken van fundamentele keuzes en het begeleiden van organisaties in het doorvoeren van deze keuzes. Het lastige is echter dat het architectuurvakgebied nogal breed is en er als gevolg daarvan allerlei verschillende vormen van architectuur bestaan. Het resultaat daarvan is vervolgens dat het heel moeilijk is om tot een standaard aanpak te komen. Elke situatie lijkt weer uniek. Daarnaast hebben IT-dienstverleners vaak een eigen visie op architectuur, die (bewust of onbewust) veelal afwijkt van andere methoden en technieken. Dit alles leidt ertoe dat organisaties nog op zoek zijn naar de precieze invulling van de architectuurfunctie. Er worden allerlei documenten geschreven waar op zich allemaal nuttige zaken in staan, maar die uiteindelijk onvoldoende bijdragen aan de doelen die gesteld worden. Symptomen hiervan zijn dikke ontoegankelijke architectuurdocumenten, abstracte modellen die niet aansluiten bij de praktijk en architecten die zich afzonderen van de organisatie. Het is duidelijk dat er behoefte is aan een pragmatische en doelgerichte aanpak voor architectuur. Dat is exact de intentie van dit artikel. Dit artikel beschrijft een visie op enterprise-architectuur in de vorm van een aantal principes. Daarnaast beschrijft het een door ArchiXL ontwikkeld stappenplan voor enterprise-architectuur. De visie en het stappen-plan zijn gebaseerd op praktijkervaringen en zijn primair bedoeld als handreiking voor architecten.

...

[PDF]

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Reactie van Stichting Digital Architecture op 4 Juni 2012 op 13.38

Geschreven door Daan Rijsenbrij op 18-05-2009 17:24

Danny,

Het is altijd goed om weer eens een nieuwe/frisse poging te doen om architectuur helder te maken. Mij is echter uit jullie artikel niet echt duidelijk welke nieuwe ideeën/concepten jullie aandragen behalve dan het promoten van TOGAF. Of zie ik iets over het hoofd?

De principes die jullie ten tonele voeren zijn geen architectuurprincipes maar gedragsadviezen voor professionals. Als je architect vervangt door systeemontwikkelaar dan gelden alle gedragsadviezen nog steeds. Dus waarom deze algemene waarheden? Trouwens, de onderbouwing is zo af en toe een beetje naïef en er worden veel open deuren geopend, toch?

In afbeelding 1 staat een directe relatie tussen referentiearchitectuur en oplossingsarchitectuur. Ik vraag mij af of dat slim is. Het lijkt mij beter die relatie uitsluitend via de enterprisearchitectuur te laten lopen.

Bij ‘principe’ 4 wordt gesteld dat er concrete en bruikbare resultaten dienen te worden opgeleverd. Het zou helpen als je eens een eenvoudig lijstje van de meest voorkomende resultaten zou geven anders is dat ‘principe’ zo algemeen.

Twee weken lijkt mij erg kort om een enterprise architectuur te formuleren, zeker als je stelt in de conclusies dat draagvlak essentieel is. In twee weken kan je iets maken voor een zeer klein probleemgebied, of als het draagvlak al aanwezig is. Maar in dat laatste geval hoef je de klant ook niet te verleiden met een aanbieding van 2 weken, zo lijkt mij.

Vriendelijke groet,
Daan.

Reactie van Stichting Digital Architecture op 4 Juni 2012 op 13.37

Geschreven door Eric Roovers op 19-05-2009 16:41

Beste Danny et al,

Interessant stuk. Wat ik niettemin mis is een *outside-in* blik op het vak van de architect. De principes die je aandraagt zijn richtsnoeren voor de uitvoering van het architectenvak, maar wat erin nog ontbreekt is een duiding in termen van of een afleiding uit de doelen/verwachtingen van de sponsors van de architect, dus de beleidsmakers, C-level, het management, de beslissers die door de architect ondersteund worden. Voor die sponsors is de keuze van de standaardtaal, het standaardraamwerk of het standaardproces van de architect niet interessant. Zelfs standaardisatie an sich is een middel en geen doel. M.a.w. HOE de architect zijn werk inricht is blackbox.

In mijn optiek wil de sponsor dat de architect voor hem de keuzeruimte meetbaar maakt; welke keuzes zijn er, wat leveren ze op, wat kosten ze, wie moeten er "involved" worden en welke risico's lopen we. Die oefening kun je in zijn algemeenheid doen, maar liever nog vraagstuk-/probleemgericht.

In de inleiding geef je een brede definitie van enterprise architectuur, maar door in het vervolg de nadruk te leggen op TOGAF en ArchiMate, wek je de suggestie toch vooral het IT-aspect van architectuur te willen bespreken. (Kort door de bocht is TOGAF een softwarearchitectuur++, en ook ArchiMate is primair een IT-architectuurtaal.) Ik zit daar wat anders in.

Hoewel ik niet ontken dat architectuur is komen opborrelen uit de behoefte om de complexiteit van IT het hoofd te bieden, is *enterprise* architectuur wat mij betreft een discipline die het aspect IT "transcendeert". Oplossingen liggen vaak niet of maar gedeeltelijk in het IT-domein. Een enterprise architect die wordt geconfronteerd met een vraagstuk, kan heel wel tot de slotsom komen dat de keuzeruimte ligt in het domein van procesoptimalisatie, werving of training, cultuur, inkoop, maar dat een IT-oplossing. Als ik daarmee het vak van enterprise architect lijk te verwarren met dat van de strateeg, beleidsadviseur of managementanalist, dan klopt dat: dat doe ik bewust.

Vriendelijke groet,
Eric

Reactie van Stichting Digital Architecture op 4 Juni 2012 op 13.37

Geschreven door Danny Greefhorst op 19-05-2009 19:40

Daan,

De principes die we schetsen zijn en sich niet nieuw, maar bij elkaar vormen ze een bepaalde visie die afwijkt van wat we tegenkomen in de praktijk. Dat geldt wel vaker voor principes; ze lijken zo logisch, maar toch houden veel mensen zich er niet aan. Over de principes zelf: het zijn inderdaad geen architectuurprincipes (dat zeggen we ook niet); het zijn bedrijfsprincipes die over de architectuurfunctie gaan.

Een referentie-architectuur is een architectuur die meer bottom-up is als een enterprise-architectuur; het is vooral een verzameling best-practices. Daarmee staat een referentie-architectuur juist dichter tegen de oplossingsarchitectuur aan dan de enterprise-architectuur. Verder is de relatie ook bi-directioneel: de referentie-architectuur geeft kaders voor een oplossingsarchitectuur, maar daarnaast is het abstraheren van een oplossingsarchitectuur ook een goede manier om tot een referentie-architectuur te komen.

Met betrekking tot de concrete en bruikbare resultaten; er staan allerlei voorbeelden in het artikel. Zijn ze nog niet duidelijik genoeg? En ja; onze ervaring toont aan dat het inderdaad is mogelijk om een enterprise-architectuur in twee weken op te stellen. In grotere organisaties is dat natuurlijk lastiger vanwege het grotere aantal belanghebbenden; dat vraagt in ieder geval meer doorlooptijd (maar niet per definitie meer inzet).

Mvgr,

Danny

Reactie van Stichting Digital Architecture op 4 Juni 2012 op 13.37

Geschreven door Danny Greefhorst op 19-05-2009 19:47

Eric,

Het stuk is niet bedoeld als outside-in; we stellen juist dat architectuur doelgericht moet zijn en vandaar dat het helder krijgen van de veranderfactoren (doelstellingen, issues, knelpunten, etc.) de eerste stap zou moeten zijn. Het artikel zelf is wel voor architecten geschreven; een artikel voor de gebruikersorganisatie zou er heel anders uit zien (zullen we ook nog een keer schrijven).

Met betrekking tot de IT-focus; wij verkondigen zeker geen IT-focus. Als je het stuk goed hebt gelezen dan zie je ook dat een aantal van de modellen die we voorstellen los van IT zijn en meer strategisch (vandaar dat ook wordt gesproken over een "strategische" enterprise-architectuur). Feit is wel dat veel van de standaarden uit IT ontstaan zijn en langzaam meer naar bedrijfsvoering toe groeien. Dit is een proces dat er hopenlijk uiteindelijk toe zal leiden dat architectuur vooral van de business is. Dit is echter zo'n grote verandering t.o.v. de huidige praktijk dat dat tijd nodig heeft.

Mvgr,

Danny

Sponsoren

Sessies

17-04: GIA sessie over data-driven multi-channel marketing meer...

26-04: KNVI sessie over Architecture Mining meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden