NAF interview met Tijmen Mekel

Frank Baldinger en Daan Rijsenbrij, 28 oktober 2012

Introductie van Tijmen Mekel, Senior Vice President ICT at Athlon Car Lease International BV.

Tijmen Mekel is Senior Vice President IT bij Athlon Car Lease International. In deze rol is Tijmen verantwoordelijk voor IT strategie, demand en supply. Voor deze positie was Tijmen actief als interim IT consultant en heeft verschillende opdrachten uitgevoerd bij overheidsorganisaties en bedrijfsleven. Tijmen is lid van het CIO Platform, een onafhankelijke organisatie van CIO’s in Nederland. Hij heeft bedrijfseconomie en bestuurlijke informatiekunde gestudeerd aan de Universiteit van Tilburg.

Algemene informatie Athlon Car Lease

Athlon Car Lease is een autolease maatschappij met 9 vestigingen in Europa die zich richt op het ontwikkelen en aanbieden van duurzame en schone mobiliteitsoplossingen. Sinds 2006 is Athlon onderdeel van De Lage Landen Groep, een volle dochter van de Rabobank Groep
Wij hebben als primaire doel de mobiliteit van onze klanten te verzorgen. Met ruim 120.000 auto’s zijn we weliswaar marktleider op het gebied van autoleasing in Nederland, maar kijken we ook verder.
Athlon Car Lease ontplooit al jarenlang allerlei tijdsbesparende en duurzame initiatieven op het gebied van mobiliteit en efficiënte alternatieven voor autogebruik. In de toekomst zal Athlon Car Lease de ontwikkeling van dit soort slimme producten en diensten alleen nog maar intensiveren.

Interviewers: Welke uitdagingen zie jij in architectuur?

Tijmen Mekel: In de ICT zijn verschillende soorten architecten met architectuur bezig. In de bouwwereld is het vakgebied ‘architectuur’ heel concreet bezig met principes, tekeningen en ontwerpen, die zijn dan later ook goed herkenbaar en zichtbaar.

In de ICT proberen wij dat ook. Maar er ontstaan dan veel discussies. Zoals: wat is het tijdsbestek voor de architectuur, zijn wij bezig voor de korte of de lange termijn, wat mag buiten beschouwing blijven en wat niet? Het proces dat architecten daardoor doorlopen is in mijn ogen soms onnodig lang, waardoor concrete oplossingen te lang op zich laten wachten.

Interviewers: Wie zijn de actoren in dat architectuurproces? Zijn dat de businessmanagers, de opdrachtgevers, of de ontwikkelaars?

Tijmen Mekel: In alle aspecten tijdens de verschillende afstemmingen met stakeholders is het lastig voor architecten om van het abstracte denken over te stappen naar concrete doelen.

Uiteindelijk komt deze concreetheid pas tijdens de bouw. Dan wordt bijvoorbeeld over componenten en hergebruik gepraat. Daardoor werken architecten te snel toe naar oplossingen.

Voor het feitelijke bouwen is er blijkbaar veel meer overleg nodig. Ik zie dat tijdens het maken van de project start architectuur (psa) nog niet genoeg wordt overlegd, omdat het project meestal nog te veel vragen heeft over de interpretatie van de psa. Dat had natuurlijk al eerder moeten plaatsvinden, voor de overdracht van de psa aan de bouw.

De architecten hebben blijkbaar over hun producten geen overeenstemming met de groep die met de bouw begint. Veel discussies over onderwerpen als Java of DotNet, Scrum of Lineair duren te lang. Ik wil dat er veel sneller oplossingen gekozen worden.

De business begrijpt de noodzaak van die discussies niet en kunnen ze inhoudelijk ook niet volgen. De vertaling door de architecten, naar voor de business begrijpelijke termen, is blijkbaar nog steeds onvoldoende.

Kortom: verbetering is nodig op het gebied van de communicatie tussen architecten met zowel de business als met de bouw.

Interviewers: Worden deze ‘lastige punten’ ook herkend door de architecten? De vraag is en blijft waarom het zo lang duurt voordat ‘Bouwen onder architectuur’ volwassen wordt?

Tijmen Mekel: Nogmaals, ik herken de uitspraak ‘bouwen onder architectuur is nog niet volwassen’. Ik heb echter nog geen suggesties voor verbetering. De meeste architecten kunnen beter performen, maar moeten nog extra gecoached worden in hun communicatie en de samenwerking met hun omgeving.

Een flink aantal zaken omtrent constructie, zoals mult-layered, component based, interesseert de omgeving totaal niet. En toch wil de architect die taal blijven spreken. Dat heeft echt geen zin, op dat gebied is er dus nog heel wat te verbeteren.

Eigenlijk moet je architecten als ze teveel technische inhoud ventileren challengen. Maar als ik dat doe, reageren architecten vaak defensief met ‘jij begrijpt het niet’.

Interviewers: Zou de doorbraak dan gezocht moet worden in de advies- en samenwerkingsvaardigheden van de architect?

Tijmen Mekel: Communicatie verbeteren is nodig, maar is heel lastig. Dat geldt trouwens niet alleen voor architecten, maar ook bijvoorbeeld voor projectmanagers.

Architecten moeten met beide benen op de grond staan en het over bouwbare, haalbare en betaalbare oplossingen hebben. Vaak krijgen wij dat soort zaken niet goed op tafel. Dus het heeft wellicht ook te maken met het feit dat architecten te weinig ervaring hebben met het bouwen zelf.

Interviewers: Betekent dat architecten eerst genoeg ervaring in de bouw moeten hebben om later vergezichten te mogen maken?

Tijmen Mekel: Ja, dat klopt. Architectuur bedrijven zonder een goed referentiekader opgebouwd te hebben door in de bouw gewerkt te hebben, valt niet mee.

In de bouwwereld zijn constructieberekeningen pas mogelijk met veel ervaringscijfers uit het verleden. Pas dan weet je hoe de constructie voldoende bestand is tegen bijvoorbeeld storm, sneeuwval en aardbevingen. Ervaring en ervaringscijfers zijn dus nodig voor een goede architectuur.

Over het algemeen is het binnen de ICT niet gangbaar bij high-level ontwerp om betrouwbare uitspraken te doen over de kenmerken (prijs, performance, etc.). Meestal krijg je dan als antwoord: “wij hebben nu te weinig informatie en dat doen we later wel een keer”.

Dan wordt het moeilijk om een investeringstraject in te gaan, zonder dat je precies weet wat de kosten/opbrengsten zijn. Vaak wordt er dan maar geprobeerd een high-level psa te maken. Maar zonder ervaringsgegevens worden wel platen geproduceerd, maar de cijferkant wordt er nog steeds niet duidelijker op.

De bruikbaarheid van de architectuur-documenten, die aan de voorkant worden geproduceerd, is meestal nogal discutabel. Tegen de tijd dat we gaan bouwen, worden de zaken pas in detail duidelijk. Maar ik heb vooraf duidelijk nodig, voordat ik als CIO toestemming geef om een investeringstraject in te gaan.

Het belangrijkste is echter dat de impact van de beslissing voor de opdrachtgever in een vroeg stadium duidelijk is.

Interviewers: Er is wel eens spottend door een CIO gezegd, dat IT-ers eigenwijs zijn en dat IT-architecten door de IT-ers zijn uitgevonden. Dat roept de vraag op of de IT-architect niet heruitgevonden moet worden met hulp van CIO’s.

Hebben we een ander profiel nodig voor de architect?

Tijmen Mekel: Ik vind het niet erg dat een architect eigenwijs is. Het is nodig, dat ze creatief met hun competenties kunnen omgaan en daarbij niet uit het oog verliezen wat het vakgebied aan discipline vereist.

De architect moet kunnen luisteren en moet ruggengraat hebben. Dat laatste is wat ik met eigenwijs bedoel. Daarbij moet de architect high-level beslissingen kunnen ondersteunen in begrijpelijke taal voor de CEO, CFO, CIO en de businessmanager. Ik zie dat in de NAF-enquêtes en rondetafelsessies dit ook bevestigd wordt.

Er is met name behoefte aan een verdere ontwikkeling in communicatie-, advies en samenwerkingsvaardigheden. Dat herken ik.

Kortom: het is tijd om naast de competenties ook de vaardigheden van de architect te herformuleren.

Interviewers: Hoe kijk jij aan tegen de steeds grotere golf van nieuwe technologische ontwikkelingen?

Tijmen Mekel: Wij worden teveel gepusht door de technologieontwikkelingen. Het is de hype van de dag zoals Cloud en BYOD. Leveranciers willen graag verkopen, dus vele technologische ontwikkelingen worden als trend geïntroduceerd. Achteraf te moeten constateren dat iets toch een hype was, betekent verspilling. De aandacht voor de hype heeft geleid tot onnodige inzet van tijd en energie. Adviezen van architecten dienen daarom veel meer een onderscheid te maken tussen trend en hype. Daarbij vind ik dat een kosten/baten analyse vereist is bij nieuwe ontwikkelingen.

Architecten dienen in hun advies het kostenaspect zoals contante waarde en terugverdientijd mee te nemen, anders kan ik geen beslissingen nemen. De samenwerking tussen de financiële discipline en die van de architecten dient echter nog sterk verbeterd te worden.

Techniek maakt architectureel veel meer mogelijk dan vroeger, toch zijn heel veel van de principes die we hanteren al enkele tientallen jaren oud en nog steeds valide. Nieuwe technologieën dienen daar waar nodig op een beheerste manier te worden ingevoerd, dus onder architectuur.

De essentiële principes in de architectuur moeten wij zorgvuldig koesteren en in onze ontwerpen elke keer weer toepassen.

Interviewers: Ben jij een voorstander van certificering van architecten?

Tijmen Mekel: Ja, ik ben voorstander van onafhankelijke certificering. Als voorbeeld: als we op de weg gaan, worden we door middel van een rijbewijs gecertificeerd. We hebben dan een toets om mensen toe te laten op de weg en hun geschiktheid te testen.

Hetzelfde geldt voor architecten. Zij moeten een aantal begrippen uit de architectuur in de digitale wereld begrijpen zoal bijvoorbeeld security en data-management, voordat ze aan de slag gaan. Ik vind opleiding en toetsen nodig, gevolgd door certificering, omdat de borging dan ingebouwd is. Zoals bijvoorbeeld bij piloten of huisartsen, die steeds weer getest worden.

Na een formele architectuuropleiding moeten architecten eerst een paar jaar gewerkt hebben, alvorens zij de architectentitel mogen dragen.

Het NAF kan een rol spelen bij de verbetering in de opleidingseisen en de toetsingscriteria voor de architect.

Overigens als een architect in de bouwwereld een vergunning bij de gemeente aanvraagt, is het proces een stuk gemakkelijker als er een vertrouwenrelatie is tussen de gemeente en de architect. In zijn aanvraag (soms alleen een houtskoolschets) wordt zijn hand herkend en daarmee ook zijn ervaring. Dit onderstreept weer het feit dat met relevante praktijkervaring en een goed opgebouwde vertrouwensrelatie, de architect zijn werk optimaal kan doen. Dus certificeren alleen, is niet de ‘golden bullet’.

Interviewers: Wat voor rol kan het NAF spelen om de professionaliteit van de architectuur en de architecten te verbeteren?

Tijmen Mekel: Ja, wij hebben het gehad over de diverse architectrollen. Het NAF kan zich bezig houden met de standaardisering van die rollen. Wij zoeken architectrollen, die goed aansluiten bij onze eigen processen. Wij zoeken dan competenties en vaardigheden die bij onze organisatie passen.

Uitgaande van de vraag die wij stellen, zou het NAF op basis van de kwaliteitseisen die daarbij horen, een passend architectenprofiel kunnen bepalen.

Er staan nu zoveel soorten architecten op de visitekaartjes, dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Iedereen (architecten en leveranciers) gebruikt nu verschillende definities. Het is een zoektocht waarbij je pas te laat (soms na maanden) merkt dat de matching niet is, zoals verwacht.

Wat wij nodig hebben is een helder inzicht in competenties en vaardigheden van de architect, gestandaardiseerd voor Nederland. Het zou goed zijn daarbij een Nederlands onafhankelijk certificeringmogelijkheid te bieden. Het is voor het NAF als onafhankelijke organisatie lastig om commerciële certificering aan te bieden, maar als CIO merk ik dat ik heel veel behoefte heb aan onafhankelijke certificering.

Interviewers: Het NAF deelt kennis door middel van NAF insights, NAF-werkgroepen, publicaties in boekvorm, op Via Nova Architectura en het jaarlijkse Landelijke Architectuur Congres. Zijn er onderwerpen die bij jou in de belangstelling staan, waarbij het NAF jou kan helpen?

Tijmen Mekel: Ja, ik heb grote behoefte aan architecten, die de architectuurboodschap kunnen vertalen naar het management en de besluitvorming. Ook de vertaling naar de businesscase met de kosten/baten is voor verbetering vatbaar.

De platen die architecten maken, zijn onvoldoende om het management mee te nemen naar een goede dialoog in de besluitvorming. Met name moet uitgelegd worden, hoe architectuur de missie, de visie en de strategie ondersteunt.

Als CIO begrijp ik de platen wel, maar het businessmanagement beleeft de architectuurplaten niet als iets wat hen helpt bij de besluitvorming. De architectuurplaten vertellen meestal iets over de vormgeving. Het management wil de zingeving begrijpen om de aansluiting bij de visie te kunnen zien.

Als je alleen platen laat zien die de vormgeving uitleggen, komt onvermijdelijk de vraag, waarom we de architecten nodig hebben. Dat is pijnlijk, want dan moet ik dat verdedigen. Terwijl ik in de situatie wil zijn dat het vanzelfsprekend is, dat we architecten nodig hebben.

Dus de advies- en communicatievaardigheden ten behoeve van de ondersteuning van het management zijn nodig. Architecten moeten de politieke dimensie begrijpen.

Het zou goed zijn als het NAF zich ook daarmee bezig houdt.

Interviewers: Wat ervaar jij als knelpunt in de samenwerking tussen de diverse groepen die zich met architectuur bezighouden?

Tijmen Mekel: Er bestaan genoeg architectuurframeworks die het vakgebied opsplitsen in diverse onderdelen, zoals businessprocessen, applicatiearchitectuur en infrastructuur.

Ik merk dat de betreffende architecten te weinig met elkaar communiceren over hun activiteiten. Zij beschouwen hun eigen competenties/vakgebied als teveel op zichzelf staand.

Het NAF als vereniging van architecten kan zich richten op advies- en samenwerkingsvaardigheden voor de diverse architecten, zodat taal en communicatie beter ingezet worden. Hoe dat zou moeten daar heb ik nu geen oplossing voor, maar ik vind het belangrijk dat bijvoorbeeld door het NAF op dat gebied handreikingen gegeven worden. Ik denk daarbij aan teambuilding voor architecten, waarbij de wereld van advies- en samenwerkingsvaardigheden als ook de wereld van de technische inhoudelijkheid worden geadresseerd.

Verder zijn er op het gebied van de technische inhoud diverse beroepsverenigingen, die meestal los van elkaar bezig zijn met de professionalisering van het vakgebied. Je zou bijvoorbeeld een congres kunnen organiseren, waarbij dat gepresenteerd wordt en waarbij ook de verbinding tussen de vakgebieden (uit)gelegd wordt. De onderlinge samenwerking tussen de disciplines is daarbij het belangrijkste onderwerp.

Het NAF kan dat natuurlijk niet alleen, maar ik vind het nuttig als de verschillende beroepsverenigingen dit gaan oppakken.

Naar de pagina State-of-the-Art Architectuur na 2012

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Sessies

15/16-11: Landelijk Architectuur Congres meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden