Persoonlijke Digitale Werkruimte

Daan Rijsenbrij, maandag 02 maart 2009

De Persoonlijke Digitale Werkruimte – afgekort PDW - is een uiterst cruciaal architectuurconcept, dat ik in 2001 vanuit Capgemini ten doop heb gehouden. In een steeds sneller digitaliserend tijdperk waarin digitale faciliteiten/instrumenten tot services worden verpakt, zijn de digitale ruimtes de plaatsen waar deze services op een geordende manier bij elkaar komen. Ruimtes waarin wij kunnen kijken, ruimtes waarin wij kunnen communiceren en samenwerken, persoonlijke werkruimtes waarin wij ons individuele werk kunnen uitvoeren. Doelbewust spreek ik over werkruimte in plaats van werkplek. Werkplek is voor mij iets fysieks waar je zit, een werkruimte biedt een verzameling mogelijkheden waarin je functioneert. Een werkruimte die ‘any place, any time on any device’ oproepbaar is. Waar ik mij fysiek ook bevind, thuis, onderweg of bij een klant, ik kan overal in mijn eigen digitale werkruimte verblijven. De PDW wordt vanzelfsprekend de opvolger van de PC.
Ik ga er vanuit dat deze digitale werkruimte wordt gevoed door de juiste services: ‘the right service, from the right place at the right price’, zoals dat tegenwoordig in sourcingsjargon heet.
In feite is de PDW de meest intieme relatie tussen de gebruiker en de IT, het is als het ware de binnenhuisarchitectuur in de digitale wereld. U zit ontspannen bij de open haard, laptopje op de schoot en het werk komt naar u toe! Dat wordt ons toekomstbeeld van ontspannen werken.

Na het automatiseren van de gegevensverwerking, de gegevensverzamelingen en de werkprocessen is eindelijk de werkruimte van de gebruiker aan de beurt om grondig te worden geautomatiseerd. Een professionele automatisering van die werkruimte zal niet alleen leiden tot een grote effectiviteit en efficiency, maar dient ook te leiden tot meer daadwerkelijke arbeidsvreugde. Denk aan de drie G’s: gemak, gewin en genot. Voor een dergelijke PDW dienen expliciet architectuurprincipes te worden geformuleerd, waarbij de menselijke maat een hoofdrol speelt.
Nu pas beginnen PDW’s in de belangstelling te komen bij de overheid, zie initiatieven als GOUD2 en WiT3. Zelfs Gartner heeft al enkele jaren geleden de noodzaak aan PDW’s onderkend middels haar High Performance Workplace. De behoefte aan verbetering van de efficiency van de gebruiker wordt alom onderkend. Bij veel van dergelijke initiatieven valt mij echter op dat er een zware focus ligt op infrastructurele elementen en het security aspect. Beide zijn zeer belangrijk, maar een PDW hoort meer te zijn dan een beveiligde internet PC met MS-Office. Ik mis veelal een visie op de PDW waarin naast de vanzelfsprekende security tevens oog is voor eerdergenoemde effectiviteit, efficiency en arbeidssatisfactie.

De smaakmakende portal-leveranciers (Microsoft, IBM, SAP en Oracle) leveren al volop de benodigde technologie. Geen enkel beletsel om de PDW’s te gaan bouwen. Het ontbreekt alleen nog aan conceptuele denkbeelden om een volwassen PDW te ontwerpen vanuit de vraagkant. Weliswaar lanceerde Bill Gates in 2005 ‘het nieuwe werken’ als een soort verlate opvolger van ‘Being Digital’ van Nicholas Negroponte uit 1995. Maar ik krijg toch een beetje het gevoel dat de guru van Microsoft meer uitgaat van de technologie dan van de mens. Voor echte voortgang zouden eerst eens grondige studies moeten worden verricht hoe de ‘Digital Lifestyle’ er uit kan zien gezien vanuit de mens, binnen de menselijke maat.

In mijn inaugurele rede ‘Architectuur in de Digitale Wereld’ (oktober 2004) stel ik dat een PDW tegelijkertijd toegang kan bieden tot een zeer grote verscheidenheid aan domeinen, en daarbij volledig op maat kan worden gesneden. Dit toegang hebben tot een aantal domeinen tegelijkertijd is een enorme bevrijding. Ik vraag immers niet meer aan een gebruiker wat zijn (informatie)behoefte is, nee, als architect creëer ik een PDW waarin iemand zijn eigen behoefte kan vervullen. Een werkruimte gevormd door de digitale mogelijkheden, toegesneden op de rol van de betreffende gebruiker. Hierdoor wordt overgestapt van een technologische optiek naar een gebruikersoptiek.

Persoonlijk droom ik van een PDW waardoor de stapels waardevolle aantekeningen op mijn bureau en in mijn kasten niet meer nodig zijn. Dus een papierloze existentie in de digitale wereld, die mijn slagvaardigheid vergroot. Een PDW van waaruit ik overal ter wereld met gelijkgestemden kan communiceren over de mooie dingen die kunnen worden gebouwd in de digitale wereld.
Jammer genoeg zie ik bij businessmanagers nog weinig urgentie om volwassen te investeren in PDW’s. Zij besteden liever hun geld aan de verfijning van de IT-ondersteuning van processen dan dat zij investeren om de IT voor hun medewerkers leuker te maken. Jammer, want ons wordt toch regelmatig door de IT-leveranciers voorgehouden dat IT ons werk zou vergemakkelijken.

Mijn eis bij het ontwerpen van een volwassen PDW: zet de mens echt centraal in plaats van het informatiesysteem of de database.

1 Gepubliceerd in verkorte vorm in de Automatisering Gids, 27 februari 2009, nummer 9, pagina 14.
2 GOUD staat voor Gezamenlijke Ontwikkeling Uniforme rijksDesktop.
3 WiT staat voor Werken in de Toekomst (ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie).

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Reactie van Stichting Digital Architecture op 4 Juni 2012 op 14.49

Geschreven door H.J. van Til op 05-03-2009 10:42

Als ik het goed begrijp is een PDW een sfeer die ik als individu any place en any time kan oproepen met de hulp van any device. En op de één of andere nog raadselachtige wijze (services?) wordt dat any device op het juiste ogenblik gevoed met de juiste ‘dingen’ vanaf de juiste plaatsen tegen de juiste prijzen.

Met mijn any device creëer ik eenvoudigweg de PDW die ik mij van situatie tot situatie wens. Als ik het mag geloven, is het een existentie zonder (papier)last en zonder spanning of stress. Een existentie die geheel in dienst staat van mijn individuele slagvaardigheid. Ik ben bevrijd van alles wat me hoofdbrekens bezorgt (bijv. domeingrenzen). Leuker kan het voor mij niet worden gemaakt! Nou, ja – als ik het allemaal goed begrijp.

De PDW als digital being, als ‘menselijk’ maatje waarmee ik de meest intieme relatie onderhoud. De ultieme eenzaamheid (Digital Lifestyle?) ontmoet ik als ik op ga in mijn PDW. Één ding moet ik toegeven: een menselijker ontmenselijking kan ik me op dit ogenblik niet voorstellen. Zou het een digitale hallucinatie zijn?

Alleen stroomuitval kan mij nog tot andere orde roepen. Wie had dat gedacht… In een steeds sneller digitaliserend tijdperk laat een wankele kaarsvlam licht vallen op digitale gekte.

Sponsoren

Sessies

15-02: GIA sessie over digitale transformatiespel meer...

19-03: NAF Insight met Jeanne Ross meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden