Social Network Strategy

ir. H.M. (Martijn) Sasse, donderdag 31 mei 2012

Geef sociale media een vaste plaats in de enterprise architectuur en open nieuwe kansen om business value te leveren.

In 2011 is Via Nova Architectura (www.vianovaarchitectura.nl) omgebouwd van een internet-magazine tot een ontmoetingsplaats voor architecten in de digitale wereld. Deze ombouw heeft veel geleerd over de mogelijkheden (en onmogelijkheden!) van de huidige systemen voor sociale netwerken. Dit artikel schetst kort de ombouw van Via Nova Architectura van een internet magazine naar een sociaal netwerk. Hierbij geef ik de vragen aan, die wij ons moesten stellen.

In de zoektocht naar antwoorden op die vragen ontstond een voedingsbodem om als architecten een visie te vormen over de plaats van sociale netwerken in een enterprise architectuur. Naast het vrijwilligerswerk voor Via Nova Architectura heeft ook mijn werk als manager architectuur van het ICT-bedrijf van de Rechtspraak spir-it daar aan bijgedragen. De visie is nog niet af. Deze pagina is nadrukkelijk een uitnodiging tot interactie over deze conceptvisie om daarmee tot een volgende versie te komen. De inhoud is gepresenteerd op het EAM-congres van 31 mei 2012.

Van internet-magazine naar sociaal netwerk

Een jaar geleden was Via Nova Architectura nog een internet magazine. En als zodanig een succesvolle dienst die veel werd geraadpleegd. Op zich geen reden om te veranderen. Het magazine bood de mogelijkheid om je te registreren, om artikelen in te sturen, en om te reageren op artikelen. De artikelen werden door een redactie ontvangen en geplaatst op internet. Naast artikelen plaatsten we ook blogs, scripties, proceedings van congressen en aankondigingen van evenementen.

Nu is Via Nova Architectura een sociaal netwerk. Naast de nieuwe stijl is dat op de home-pagina met name zichtbaar in de menubalk. Het internetmagazine is terug te vinden onder het item “publicaties”. Daarnaast zijn drie interactieve delen toegevoegd: community, agenda en samenwerken. Waarom deze verandering? Waarom de moeite nemen (want dat heeft het wel gekost) om een sociaal netwerk te creëren?

Deze eerste twee vragen zijn vragen, die ook menige organisatie zich nu stelt, en waar van architecten een antwoord wordt verlangd. Mijn overtuiging: ja er zijn goede redenen om deze verandering aan te gaan en er is veel waarde te creëren die de moeite rechtvaardigt.

De redenen om de verandering aan te gaan liggen in de doelen van de Stichting Digital Architecture die Via Nova Architectura beheert. Die doelen gaan verder dan enkel het publiceren van artikelen en dergelijke. De stichting wil een groeiplatform bieden waarmee de professie van architecten in de wereld van organisatie en informatietechnologie zich kan ontwikkelen.

De stichting heeft als doel het bevorderen van het werken onder architectuur en het bevorderen van de professionaliteit van architecten in de wereld van organisatie en informatietechnologie (“IT”) en voorts al hetgeen met één of ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords. De stichting tracht dit doel te bereiken door:

  • het delen van kennis in de wereld van organisatie en informatietechnologie;
  • het bieden van een groeiplatform voor de relevante beroepsgroepen;
  • het bieden van leveranciersonafhankelijkheid, derhalve geen voorkeur voor leveranciersspecifieke oplossingen, wel een voorkeur voor open industriestandaarden;
  • open te staan voor nieuwe services voor derden op het groeiplatform.

Waar internet als informatienetwerk oorspronkelijk in het vizier was bij het formuleren van de doelstelling van de stichting, blijkt de ontwikkeling van internet tot een sociaal netwerk nieuwe kansen te bieden om het stichtingsdoel na te streven. De vraag rees hoe we naast een platform voor informatie-uitwisseling de gelegenheid konden benutten om internet ook als sociaal netwerk te gebruiken en zo een ontmoetingsplaats te creëren voor architecten. En dat zonder in het vaarwater te komen van de beroepsverenigingen Ngi, Naf, Gia en Eria met wie wij ons nadrukkelijk verbonden voelen.

Tegelijk wilden we twee andere doelen realiseren waarmee we als stichtingsbestuur worstelden: hoe kunnen we de tijd inperken die de vrijwilligers besteden aan het managen van de techniek van het internetmagazine en hoe kunnen we de kosten van die techniek (hosting en softwarebeheer) reduceren en daarmee de noodzaak tot continue acties om fondsen te werven.

Ook hier is een parallel herkenbaar naar de vraagstukken van veel organisaties: nieuwe wegen zoeken om de missie van de organisatie waar te maken en tegelijk zoeken naar mogelijkheden om te focussen op kerntaken en kostenbudgetten te reduceren.

Mede op basis van een enquête en gesprekken met de beroepsverenigingen is in juni 2011 besloten om meer functionaliteit te realiseren dan alleen een internet magazine en om de focus van het vrijwilligerswerk te verleggen van redactie van artikelen naar moderatie van meerdere vormen van content.

Vervolgens is een klein marktonderzoek gedaan naar mogelijkheden om dit te realiseren met standaard applicaties en liefst op basis van infrastructuurdiensten in de cloud.

De realisatie via infrastructuurdiensten uit de cloud bleek volledig mogelijk en is gerealiseerd. Het vinden van software services is ten dele gelukt door gebruik te maken van het Ning-platform. De ervaring heeft geleerd dat dit platform nog wel wat gebreken heeft, echter een alternatief met een “hogere functionele score” is niet gevonden. Met name het ontbreken van wiki-functionaliteit is gecorrigeerd door een wiki-service aan het netwerk te koppelen. Het is nog niet ideaal.

Nu de basis van het netwerk aanwezig is gaat de focus naar het modereren van content en naar het “levend” krijgen van het sociaal netwerk. Dit blijkt nog niet eenvoudig te zijn. De strubbelingen zijn mede aanleiding voor de concept-visie waar ik nu over zal vertellen: er is meer verandering nodig in de business architectuur om het sociaal netwerk tot waarde te brengen!

Een concept visie

De conclusie van de ombouw van VNA leert: het startpunt van de architectuur is correct: de waarde van sociaal netwerken is te vinden via de lijn van business architectuur, via informatie-architectuur, naar applicatie-architectuur en dankzij een actuele infrastructuur architectuur.

Om de waarde van sociaal netwerken echt te vinden is een ontwikkeling nodig van het perspectief waarmee je naar je business kijkt.

In de benadering van ketenoriëntatie (value chains) is het perspectief van de business een input – throughput – output model waar het interne proces van elke ketenschakel een black box is voor de andere ketenschakels en er tussen schakels informatie en producten of diensten worden geleverd.

In de service-oriëntatie ontstaat er aandacht voor elkaars proces, naast de levering van informatie en producten of diensten (die blijft). Door als ene schakel aandacht te schenken aan het proces van een anders schakel is een ketenoptimalisatie mogelijk. Dankzij die optimalisatie zijn andere productiemethoden mogelijk die ondenkbaar zijn zolang het proces van een andere schakel een black box blijft.

Een volgende stap is de value-oriëntatie. Deze stap vergt een interesse niet alleen voor de input/output en het proces van de andere schakels maar voor de doelstellingen van de keten. Welke doelen streven mijn klanten en leveranciers na, hoe verhoud ik mij tot die doelen en hoe kan ik optimaal waarde toevoegen aan zowel de doelen van de keten als de doelen van mijzelf.

Een les voor Vianovaarchitectura om het netwerk echt levend te krijgen en om het doel te bereiken om de professie van architectuur te versterken is om nog beter te verkennen hoe die “values” functioneren om daar vervolgens op in te spelen met een optimaal ingericht sociaal netwerk. Ik nodig een ieder van harte uit om aan die verkenning deel te nemen: laat ons weten welke doelen jij nastreeft in jouw professie, hoe en waar jij dat samen met anderen wilt doen en welke faciliteiten jij daarbij zou willen hebben.

Sociaal netwerk in de businessarchitectuur

Kijken we naar de werkwijzes die nu gangbaar zijn in de business architectuur dan sluiten deze vooral aan op de “traditionele” vraagstukken van intern functioneren, ketenvraagstukken en service oriëntatie. Er zijn nog weinig werkwijzes om de value-oriëntatie goed te faciliteren.

Om het perspectief van de value-oriëntatie te faciliteren is aandacht nodig voor de “mensen in het systeem”: wie zijn zij, wat doen zij, wat vinden zij belangrijk, hoe uiten ze dat?

Die mensen bevinden zich zowel aan de “klant”-zijde, aan de “leverancier”-zijde als in de eigen organisatie zelf. En om het nog wat lastiger te maken vervagen ondertussen de organisatiegrenzen. Ketens worden netwerken. Als organisatie benader je de doelgroep steeds meer als cocreator en leveranciers als coproducenten. Met de eigen medewerkers is met Het Nieuwe Werken ook een geheel andere relatie ontstaan. Die relatie lijkt losser geworden. En toch: om succesvol samen te werken is passie en verbondenheid misschien alleen maar belangrijker geworden als basis voor een nieuw “wij” gevoel, een beleving van “organisatie-identiteit” als basis voor samenwerking naast een zakelijk contract volgens MBA-principes.

Een business architectuur zou aldus aandacht moeten schenken aan drie sociale netwerken:

  1. Het doel netwerk: ligt buiten de eigen organisatie, hier wil je als organisatie waarden aan leveren en in ruil daarvoor toegang krijgen tot nieuwe klanten, loyaliteit en herhaalde afname van bestaande klanten en verwijzingen naar de waarde die je bijdraagt.
  2. Het cocreatie netwerk: ligt in de eigen (netwerk)organisatie, hier dragen de Nieuwe Werkers bij aan de identiteit en waarde-bijdrage van de organisatie aan het doel-netwerk.
  3. Het supply netwerk: als organisatie ben je zelf weer een onderdeel van het doelnetwerk van je toeleveranciers. Door ook dit netwerk actief te benutten is een hechtere band met hen te creëren met uitnodigingen tot een grotere betrokkenheid, leverbetrouwbaarheid, flexibiliteit en innovatie.


Voor Vianovaarchitectura is een van de vragen: welk netwerk willen we eigenlijk faciliteren? Is VNA het doelnetwerk voor architecten of een cocreatienetwerk van architecten, of misschien allebei? Heeft VNA ook een waarde als supply netwerk, of komen we dan in een strijd met de onafhankelijkheid die we hoog in het vaandel hebben staan?

Sociaal netwerk in de informatiearchitectuur

De business architectuur is vervolgens te vertalen naar een informatie-architectuur en een applicatie architectuur voor de (drie) sociale netwerken.

Een sociaal netwerk draait om de relaties tussen personen (IK) onderling en tussen personen en teams/organisaties (WIJ). In die relatie speelt zich van alles af dat we willen delen (HET). Door patronen (HET meervoud) te herkennen is informatie te verrijken met context (slim zoeken, onder de aandacht brengen etc) wat weer een impact heeft op de relaties. De toegevoegde waarde ligt steeds meer in de verbanden, verwijzingen en waarderingen van “feiten” dan in de feiten zelf.

De “feiten en gebeurtenissen” zijn nader onder te verdelen in verbanden, verwijzingen en waarderingen van:

  • Verzamelingen bestanden, records, zoekresultaten

  • Wetenswaardigheden (kennisitems) in wiki’s, blogs, nieuwsberichten en artikelen

  • Interacties in de vorm van forumdiscussies, gesprekken, chats en microblogs

  • Acties zoals besluiten, handelingen, bijeenkomsten, gebeurtenissen en transacties in heden, verleden en toekomst

  • Creaties in alle mogelijke vormen, digitaal of een digitale weergave van fysiek

  • Archieven: geschiedenis van wat niet meer actueel is maar de moeite waard om niet te vernietigen (al dan niet persoonlijk cultureel erfgoed).

Sociaal netwerk in de applicatiearchitectuur

De noties van value-oriented business architectuur en sociale informatie-architectuur leidt tevens tot een geheel ander perspectief op de gewenste functionaliteit van applicaties.

De mens als individu of als groep staat centraal, met de onderlinge interactie en de “interne interactie” tussen denken, voelen en doen. Modellen uit de sociale wetenschappen bieden onverwachte mogelijkheden om de applicatie-architectuur te herdefiniëren tot termen die in sociale netwerken herkenbaar zijn. Een voorbeeld is het dialoogmodel voor dynamische oordeelsvorming. In dit gedachtengoed denken en handelen we in 3 dialogen: de kenweg, de keuzeweg en de relatieweg. Hierbij vormt het gevoel een scharnierpunt voor de dialogen.

Het sociaal netwerk is faciliterend aan de relatieweg: een identiteit opbouwen en communiceren. Tegelijk zal het gebruik van het netwerk alleen dan echt aantrekkelijk zijn als dit verweven is met de kenweg en de keuzeweg. Op de kenweg verzamelen we feiten, materialen, observaties etc om onze gedachten te voeden. Dit doen we individueel en - in combinatie met de relatieweg - ook in groepsverband. Het netwerk moet daarom faciliteiten bieden om te verzamelen, om verzamelingen te delen en om in verzamelingen datgene te vinden dat je wil gebruiken in bepaalde situaties: selecteren, interpreteren en laten inspireren.

Ook op de keuzeweg kan het sociaal netwerk van nut zijn: door gevonden kennis te relateren aan doelen die we nastreven, te matchen met eisen, keuzes te maken en acties te plannen. Hebben we besloten tot actie dan biedt het netwerk mogelijkheden tot transacties, (co)creaties en het publiceren van de resultaten met daaraan gekoppeld de autorisaties die we mee willen geven.

Sociaal netwerk dankzij een infrastructuurarchitectuur

Dit alles is slechts mogelijk dankzij het bestaan van infrastructuur diensten die in de cloud beschikbaar zijn, service oriënted en ook beschikbaar op mobile devices.

Een sociaal netwerk gaat echt leven als het een self service is die naar eigen voorkeur is te gebruiken in de context waar de behoefte bestaat. Dit vergt een orchestration van standaard diensten die dankzij de vele mogelijke combinaties een enorme variëteit aan gebruik oplevert.

Tot slot

Door actief bezig te zijn met de creatie van een sociaal netwerk voor architecten is een beeld ontstaan hoe een architectuur voor een sociaal netwerk er uit zou kunnen zien. Dit beeld is nog niet af en op hoofdlijnen.

Heb jij ervaringen, ideeën of suggesties om deze architectuur aan te vullen of te verbeteren: wordt dan actief op Via Nova Architectura. Dat kan op vele manieren. Meld je aan als lid van de community (het is gratis) en schrijf een reactie of een blog, discussieer mee of draag bij aan wiki-items. Als architect moet je ook sociale netwerken een plek kunnen geven in de architectuur voor jouw organisatie. Door zelf actief te zijn in een sociaal netwerk doe je veel ervaring op die je in je werk kan toepassen!

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden