Waar waren eigenlijk de architecten?

Daan Rijsenbrij, donderdag 13 maart 2008

Een slagvaardige onderneming in deze uiterst veranderlijke wereld vraagt om adaptiviteit, samenwerking en lenigheid. Adaptiviteit wordt geborgd door een toekomstvaste architectuur. Samenwerking impliceert een daadwerkelijke winwin-relatie. Lenigheid - in het engels ‘agility’ - wordt verkregen door maximale outsourcing. Lenigheid draagt tevens bij aan de bestuurbaarheid in een uiterst onzekere wereld. Het pad naar een lenige onderneming bestaat uit slechts drie eenvoudige stappen. Bepaal eerst de primaire business; doe de rest de deur uit. Bepaal vervolgens de kerncompetenties binnen die primaire business; doe de rest de deur uit. Borg tenslotte dat die kerncompetenties gaan evolueren door samenwerking met een betrouwbare partner als coach. Cruciaal in dit recept is een digitale architectuur als stuurinstrument bij beslissingen over complexe transformaties zoals outsourcing.

Architectuur dient om inzicht en overzicht te houden. Hierbij wordt gestreefd naar ‘complexity hiding’ door de complexiteit te ‘delegeren’ naar (out)sourcebare units.
Simpel gesteld staat architectuur voor ‘breng eens wat orde aan in het IT gebeuren, mede in relatie tot de business’. Outsourcing klinkt meestal als ‘doe de was de deur uit’, het lijkt er dan op dat men zo van de hoofdpijn af komt. Maar iedereen weet ‘wat niet kan worden bestuurd, kan zeker niet worden aangestuurd’. Het is dus absoluut onverantwoord zaken te outsourcen waar men geen overzicht over heeft. Dan wordt de onderneming overgeleverd aan het vrije spel van de service providers, die - wellicht onbewust en onbedoeld - de missie, visie en strategie van de onderneming onderuit kunnen halen.
De belangrijkste oorzaken van mislukte deals zijn: de outsourcing was niet gebaseerd op een gezonde business case, de architectuur was onvoldoende in kaart gebracht om het outsourcebare deel af te bakenen en de leverancier werd niet goed aangestuurd.
Om processen en bijbehorende middelen aan een andere onderneming te kunnen overdragen moeten ze eerst worden ontvlochten uit de eigen onderneming. Voor een dergelijke ontvlechting moet de architectuur van de onderneming expliciet zijn. Door het ontvlechten worden problemen zichtbaar en daarmee beheersbaar gemaakt. De meeste technische en personele problemen zijn op te lossen door ze te isoleren binnen een (out)sourcebare unit.

Legacy en slechte B-IT alignment waren de klassieke problemen binnen de eigen onderneming die de adaptiviteit beperkten. Na outsourcing kunnen diezelfde problemen ontstaan tussen de onderneming en de provider. Je loopt het risico dat je als onderneming niet kunt veranderen door een onwrikbaar back office van de provider. In plaats van gevangen te zijn in de dwangbuis van je overjarige IT, hangt er nu een provider als een blok aan je been! Architectuur is daarom een absolute noodzaak bij outsourcing, en wel aan beide kanten. En die architecturen moeten ook nog naadloos op elkaar aansluiten.
Dé evaluatievraag bij elke outsourcingsdeal luidt daarom: welke soorten architecten - en eventueel engineers - waren betrokken en waarover spraken zij? Er horen architecten betrokken te zijn van de uitbesteder, van de provider en mogelijk van het adviesbureau. Mijn observaties uit de huidige praktijk leren dat architecten te laat worden betrokken, dat architecten te weinig mandaat krijgen en dat architectuur door de providers nog te veel wordt gezien louter als een verkoopargument in de aanbestedingsfase.

Kortom, als outsourcing niet verankerd is in de architectuur van de onderneming, ligt het risico levensgroot op de loer dat de deal afglijdt naar een soort uurtje-factuurtje body shopping binnen een raamcontract. Opdrachtgevers van outsoucingsdeals raad ik aan de eigen architectuur te expliciteren voor dat gedeelte van de onderneming waarop de outsourcing wordt toegepast en van de toekomstige service provider te eisen dat hij zijn architecten reeds inschakelt in de contractfase om met de architecten van de uitbesteder de aansluitbaarheid en adaptiviteit voor nu en de nabije toekomst in kaart te brengen. In feite zou een dergelijke gedachtenuitwisseling over visie en strategie, uitgekristalliseerd in architectuur, niet alleen bij het aangaan van de relatie dienen plaats te vinden, maar daarna jaarlijks te worden herhaald gedurende de looptijd van het contract. Immers business en IT kunnen nauwelijks meer los van elkaar transformeren, datzelfde geldt dan ook voor uitbesteder en provider(s).

P.S.: De huidige vorm van outsourcing is eigenlijk niet meer optimaal. In plaats van de onbeheersbare, overjarige zaken de deur uit te doen zou het verstandiger zijn de sourcing strategisch aan te pakken. Bepaal de gewenste architectuur, inventariseer de benodigde business functionaliteiten en koop die vervolgens als services in. Dus van outsourcing naar inkoop. Dit is veel slimmer en biedt uiteindelijk meer flexibiliteit.

Dit artikel is eerder in verkorte vorm gepubliceerd in de Automatisering Gids, 7 maart 2008, nummer 10, pagina 20.

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Reactie van Stichting Digital Architecture op 6 Juni 2012 op 12.08

Geschreven door Daan Rijsenbrij op 13-03-2008 22:54

Op bovenstand artikel zou ik graag de reacties willen zien van die architecten (bij de uitbesteder, bij de provider of bij het adviesbureau) die een rol in een outsourcingstraject hebben gespeeld.
- Wanneer werden zij betrokken?
- Welke rol speelden zij?
- Hoe werd er met hun inbreng omgegaan?
- Werden zij uiteindelijk ook bij de Due Diligence betrokken?
- Spelen zij nog enige rol (en welke) in de Delivery fase?
- Worden zij betrokken bij de formulering van de folluw-up outsourcing?

Zij die hun commentaar liever niet en plein publique willen geven, mogen dat ook vertrouwelijk aan mij sturen: daan@rijsenbrij.eu.

Sponsoren

Sessies

19-06: KNVI/PLDN sessie over semantische data integratie in de weg- en spoorinfrastructuur 

28-06: LAC summit meer...

15/16-11: Landelijk Architectuur Congres meer...

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2018   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden