Informatie draait om betekenis. Betekenis die de ontvanger eraan geeft. Daarbij staat de zender voor de opgave het gat tussen door hem bedoelde betekenis en door ontvanger gegeven betekenis te minimaliseren – met het oog op, uiteraard, geslaagde communicatie! Dat lukt optimaal door de ontvanger keer op keer op maat te voorzien van contextuele informatie. Want, zoals we weten, stuurt context bij uitstek betekenis. Informatie bestaat nooit los, nooit an sich – nee, informatie is altijd en onlosmakelijk verbonden met z’n contextuele informatie. Allemaal met het oog op succesvolle overdracht van bedoelde betekenis. Want, zoals gezegd: informatie draait om betekenis. Dat is, in een notendop, Architectuur van Informatie.

Met behulp van Metapatroon [1] laat Architectuur van Informatie zich gemakkelijk en rechttoe rechtaan modelleren (hier met de tool EA [2]):

Toelichting:
Het model ‘begint’ met een horizontale balk; de zgn. horizon. Het model zelf toont zich vanaf de horizon; achter de horizon bevindt zich het tot op heden onbenoemde. Het hier getoonde model ‘zegt’: Concept-in-Context is de contextuele verbijzondering van Concept in Context [3].
Concreet voorbeeld: in de context van een bedrijf (Context) kan een natuurlijk persoon (Concept) verbijzonderen tot een werknemer (Concept-in-Context).

Architectuur van Informatie maakt duidelijk hoe informatie zich onderling verhoudt, zich stelselmatig laat modelleren (o.a. door explicitering van context) en zich op natuurlijke wijze ontvouwt. Dat klinkt mogelijk (nog) wat abracadabra, maar wordt alweer duidelijker wanneer bovenstaand model wat verder wordt aangekleed.

Voorgaand (open) model kan gemakkelijk (en in principe tot in het oneindige) worden uitgebreid:

  • Elke verbijzondering kan weer worden opgevat als een… Concept:
    In de context van, bijvoorbeeld, een functieclassificatie (Context) kan de werknemer ook als Concept worden opgevat en verder verbijzonderen tot, bijvoorbeeld, een generaal (Concept-in-Context).
  • Elke verbijzondering kan weer worden opgevat als een… Context:
    Ook kan de werknemer worden opgevat als Context ten behoeve van verbijzondering van, bijvoorbeeld, kleding (Concept) tot uniform (Concept-in-Context).

Uitbreiding is niet beperkt tot neerwaartse richting (zoals zojuist beschreven); ook opwaartse richting behoort tot de mogelijkheden. Want de direct aan de horizon opgehangen concepten Context en Concept, kunnen natuurlijk ook worden opgevat als verbijzonderingen van weer iets anders; iets dat nog geen gezicht kreeg en zich nog achter horizon schuilhoudt [4].

De volgende afbeelding [5] toont, nog steeds algemeen, de hiervoor beschreven uitbreidingen annex concretiseringen:

Toelichting:
Dit tweede model ‘zegt’: Een Werknemer (Concept-in-Context) is allereerst een Natuurlijk Persoon (Concept). Een Generaal is een Werknemer (Concept-in-Context) in een Bedrijf (Context). Als Werknemer in een Bedrijf bedient de Generaal zich van Kleding (Concept) in de vorm van Uniform.

Bovenstaand model laat al weer zoveel duidelijker zien dat het bij betekenisvolle informatie steeds weer draait om onderlinge informatie-verhoudingen tussen de verschillende concepten. Uniform heeft Werknemer als context. Werknemer heeft Bedrijf als context. Bedrijf heeft de horizon als context. Elk concept krijgt betekenis vanuit de specifieke (bovenliggende) context waarin het zich manifesteert. En, ook dat: elk willekeurig concept geeft (mede) betekenis aan de intext die er aan hangt.

Wie volgens Architectuur van Informatie praktisch aan de slag gaat, krijgt als het ware op een presenteerblaadje aangereikt hoe relevant geachte concept-eigenschappen optimaal en duurzaam verdeeld raken over in samenhang gemodelleerde concepten. Een Werknemer is altijd eerst een Natuurlijk Persoon. En de eigenschappen die gelden voor Natuurlijk Persoon herhalen zich niet in Werknemer, ze zijn immers altijd via relatie bereikbaar. Op dezelfde manier ontstaat er ook een robuuste verdeling van eigenschappen (lees ook: betekenis) over de concepten Generaal, Werknemer en Natuurlijk Persoon.

Wat is, bijvoorbeeld, “loon”? Tja, dat hangt er maar even van af! Van de precieze situatie waarin dat “loon” zich manifesteert. En zo wemelt het, alleen al in de overheidspraktijk, van hoofdpijn veroorzakende begrippen. En dat verwart en vertraagt dagelijks veel van ons maatschappelijke (informatie)verkeer.

Zou werken onder Architectuur van Informatie hier soelaas kunnen bieden? Wie werkt volgens Architectuur van Informatie, zet dergelijke hoofdpijnbegrippen context-voor-context in één model ordelijk naast elkaar zodat alle wezenlijke betekenisverschillen in samenhang steeds weer helder voor het, zo werkt het nu eenmaal, situationele voetlicht treden.


Voetnoten:

[1] Kijk eventueel op http://www.informationdynamics.nl/knitbits/index.htm?id voor meer informatie.

[2] De afbeelding is gemaakt m.b.v. Enterprise Architect (EA); een off-the-shelf modelleer-/ontwerptool (hier is tevens gebruik gemaakt van de algemeen beschikbare Archimate add on op EA). Hoewel dit Metapatroon-model-in-EA iets anders genoteerd staat dan te doen gebruikelijk, is er wel degelijk sprake van notationele equivalentie.

[3] Het ordeningsprincipe van “Contextuele Verbijzondering” is bedacht en ontwikkeld door Pieter Wisse; kijk eventueel op http://www.wisse.cc voor meer informatie.

[4] Uiteraard behoort ook uitbreiding in zijwaartse richtingen tot de mogelijkheden.

[5] Deze afbeelding is eveneens geproduceerd m.b.v. Enterprise Architect/Archimate add on. Zie verder voetnoot [2].

Weergaven: 525

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden