“Wat houdt ons tegen om over organisatie(onderdelen) heen een architectuur te ontwikkelen? Oftewel: hoe kunnen we de samenwerking tussen zelfstandige bedrijfsonderdelen of partners ondersteunen? Moeten we dat financieel gedreven aanpakken of anderszins?” Dat zijn de vragen die Marlies Steenbergen en Bob te Riele stellen op VOS forum.

Ik denk dat het in wezen draait om de oude ik versus niet-ik vraag. Hoe bakent ik zich wezenlijk af van niet-ik. Wat heb ik vandaag de dag wezenlijk nodig om voor ik een herkenbare positie te verwerven en te behouden. Toegespitste vragen zijn: Welke informatie moet ik daarvoor zelf Hebben? En: Welke informatie moet er voor ik ‘slechts’ beschikbaar Zijn?

Kijk naar fysiek verkeer. Wie wil er nu zelf een infrastructuur voor fysiek verkeer Hebben? Wie wil er dat zoiets domweg beschikbaar Is? De vraag stellen is-um beantwoorden.

Wat informatie betreft moeten we in ons denken nog altijd heel erg opschuiven. Van Hebben naar Zijn. Dan komt er, analoog aan fysiek verkeer, informatie-infrastructuur met informatie die Algemene Belangen dient. Dan worden aparte, autonome ik-ken allemaal deelnemer aan informatieverkeer over informatie-infrastructuur. Heel gewoon. En zo kan iedere ik z’n eigen individuele ding blijven doen – maar nu wel vele malen soepeler, want over Echte infrastructuur, want de enorme last van de vele eigen ikfrastructuurtjes is verdwenen. Duplicatie is grotendeels opgelost in infrastructuur. Inconsistenties zijn grotendeels verdwenen; ieder put dan immers uit dezelfde informatie-infrastructurele bronnen. Er is vast meer te noemen.

Wat houdt ons tegen om over organisatie(onderdelen) heen een architectuur te ontwikkelen? Tja, eigenlijk niets. Wel lopen we onszelf ‘nogal’ in de weg omdat ons denkraam/paradigma (nog) zo bol staat van Ik en Hebben. De waarde, de Zin van Zijn wordt (nog) niet of nauwelijks geZien. Het oude en vertrouwde, diep ingesleten karrenspoor van Ik en Hebben voert zonder enig probleem hardnekkig boventoon.

Voor de Hebben-Zijn-verschuiving zie eventueel:
http://www.informatiekundigbekeken.blogspot.com/2011/04/on-human-ha...
http://www.informatiekundigbekeken.blogspot.com/2011/03/on-being-al...
http://www.informatiekundigbekeken.blogspot.com/2011/03/architectur...
http://www.informatiekundigbekeken.blogspot.com/2011/01/shift-inesc...

Voor stelselmatige architecturen/aanzetten zie eventueel:
http://www.informationdynamics.nl/pwisse/pdf/informatieverkeer_publ...
http://primavera.fee.uva.nl/PDFdocs/2005-22.pdf
http://primavera.fee.uva.nl/PDFdocs/2008-08.pdf
http://www.open-standaarden.nl/fileadmin/os/documenten/FS7-PieterWi...

Voor waarom, voordelen enzovoort van informatie-infrastructuur zie eventueel:
http://information-roundabout.eu/why/

Weergaven: 223

Reactie van Louis Dietvorst op 2 Februari 2012 op 18.24

Mooi betoog Jan! En ook mooi tijdsbeeld wat je schetst: de zin van zijn, daar gaat het steeds meer om. Naast de traditionele rationele en analytische benaderingen zie je in de samenleving ook steeds meer intuïtieve / spiritueel gerichte benaderingen van (samenlevings)vraagstukken. Met spiritueel bedoel ik in deze context niet zozeer de zweverige kant (mediums, waarzeggers etc.) maar meer de aspecten rondom hogere (samenlevings)zingeving. Denk hierbij aan spirituele drijfveren zoals meesterschap, generativiteit, creativiteit, dienstbaarheid, delen, verdelen etc.

Het woordje 'deelnemer' in jouw stuk moeten we misschien letterlijker gaan nemen vanuit architectuurdenken: deelnemer als zijnde de nemer van een deel. Je neemt dus kennelijk een deel van een groter geheel. Maar alleen nemen is niet voldoende. Je zult als deelnemer ook moeten geven. En je geeft als deelnemer dan dus een deel van jezelf (of van je 'resources') weer terug aan een ander groter geheel. Voor wat hoort wat. Het gaat dus in essentie om delen. Delen is het nieuwe hebben! Of moet ik zeggen: delen is het nieuwe architectureren? Of wat dacht je van: eerlijk zullen we alles architectureren? En als Jan zegt 'Van Hebben naar Zijn' dan vertaal ik dat graag naar 'Delen is het nieuwe Zijn'.

Genoeg filosofie nu, een interessante theorie in deze context is de tragedie van de meent waarin 'deelnemers' vanuit gezamenlijk belang starten maar waarbij het individueel belang heel makkelijk een dominante factor wordt. Allen voor één maar in de praktijk toch gauw weer ieder voor zich. Iedereen wil een snelweg maar niemand wil er voor betalen. De tragedie van de meent kun je ook beschouwen als een systeem dat zichzelf in stand houdt (zie figuur). Dit in stand houden wordt mogelijk in sommige gevallen aangewakkerd door diepere menselijke drijfveren zoals egoïsme, geldingsdrang, status, macht etc. Maar daar liggen soms ook weer andere, hogere orde systemen aan ten grondslag.

De oorzaak van schaarse resources ('resource limit') in een hogere orde systeem kun je rationeel benaderen maar ook aanvullend spiritueel. Misschien 'verdelen' we de schaarse resources in de samenleving wel op een suboptimale manier? Wellicht hoort juist om die reden het mee laten wegen van / denken over de (indirecte) effecten van drijfveren ook wel voor een deel thuis in het architectuur vakgebied. Zodat architectureren ook op een meer sociale, mensgerichte manier laat zien wat de effecten van op een andere manier 'verdelen' kunnen zijn?

En dan ben je weer terug bij Jan's betoog: waarom verdelen we sommige resources niet op een andere manier (over bedrijfsgrenzen heen)? Bijv. vanuit het principe dat alles wat niet specifiek onderscheidend is in de samenlevings (& bedrijfsleven) infrastructuur terecht zou kunnen komen? Als dienst aan de samenleving (& bedrijfsleven) i.p.v. als versnipperde diensten voor onderdelen van de samenleving (& bedrijfsleven).

Reactie van Jan van Til op 3 Februari 2012 op 13.22

Louis,

Ja, de woorden Zin, Zijn en Zien liggen in allerlei opzicht dicht bij elkaar. Waar-de, zin. Zijn, essentie. In-zien, waar-nemen; voor waar aannemen, realiseren, be-grijpen.

Eigenlijk… is deel-nemer een merk-waardig woord. Deel-gever zou passender zijn, maar raakte nooit in zwang [1]. Een deel-nemer aan fysiek verkeer be-geeft zich in het verkeer, mengt zich erin, en raakt er aldus in opge-nomen, wordt er onder-deel van. Je geeft, raakt erin opge-nomen, neemt er deel aan en krijgt eruit ge-geven. Het draait in essentie (esse=Zijn) om geven met ge-geven krijgen als onontkoombare con-sequentie. Het draait steeds om vertrekpunt Zijn met Hebben als mogelijke con-sequentie (en weer door naar Zijn – weer loslaten dus!). Want Hebben dat zijn wortel, zijn grond (het Zijn) uit het oog verliest ont-aard en raakt bestaans-grond uiteindelijk kwijt.

Wie deelnemer wordt aan informatieverkeer… bedient zich daarvoor steeds van een passend informatieverkeersmiddel (PC, laptop, tablet, smartdevice, …) en wil vervolgens dat ‘het’ ‘allemaal’ ‘gewoon’ werkt. Net als in fysiek verkeer: Je pakt de fiets, gaat de weg op, en even later bereik je bestemming. Zonder nadenken; doodgewoon. Bij informatie gaat er dan nog iets mis: de noodzakelijke infrastructuur mist nog vrijwel totaal. Die bestaat nog vergaand uit een wirwar aan niet-interoperabele ikfrastructuurtjes annex ikformatieverzamelingen en we komen om in de iktegraties – zowel binnen als ook tussen (rechts)personen.

Dat moet (dus) ànders. Hoognodig zelfs! Maar hoe? Zo vragen Marlies Steenbergen en Bob te Riele zich af op het VOS forum [2]. De tragedie van de meent [3] is Tragedie vanwege de sterke oriëntatie op Hebben en faalt jammerlijk omdat het infrastructurele als ge-geven wordt verwacht, maar zich als ikfrastructuur blijkt te richten op hen die er als Heb-zuchtigen mee om-gaan (en in om-komen, maar dat ont-gaat ze).

Delen begint met tellen. Tellen lukt alleen als hetgeen geteld moet worden op de één of andere manier gelijk-genoemd kan worden. D.w.z. op één Noemer gebracht kan worden. Gelijk-noemen veronderstelt mogelijkheden voor in-deling. In-deling-en die vandaag de dag (dynamische informatiemaatschappij enzo ) steeds meer arbitrair blijken te zijn tot wat? Tot Zijn. Ook daar valt in wezen (essentie, Zijn) niets (meer) te Hebben. Het draait om… ver-houdingen (Teller, Noemer). De door X ge-geven ver-houding tot Y. De door Y ge-geven ver-houding tot X. Dat zijn twee a-part-e en niet-symmetrische ver-houdingen! Uit ge-geven ver-houdingen komen de dingen tot aan-Zijn, tot stand. In onze hoofden zit zoiets dan weer als ver-stand-houding. Die dingen kunnen weliswaar ge-Hebben worden, maar zijn niet om te Hebben – zijn slechts om steeds weer op-nieuw te Zijn.

Hoewel infrastructuur met al haar materiële en immateriële aspecten voor ons een ge-geven is, is ze ons niet om niet ge-geven. We hebben er zelfs heel wat voor moeten op-geven. Zo worden we gedwongen van de openbare weg gebruik te maken. We moeten ons aan verkeersregels houden. We moeten wegenbelasting betalen. Enzovoort. En er is niemand die zich v.w.b. fysiek verkeer nog een ikfrastructuur wenst. Met z’n allen waar-deren wij onze mobiliteit (= vrijheid om ons al ver-keren-d tot elkaar te ver-houden). Daarvan zijn we met z’n allen – inmiddels onbewust – de Zin van Zijn gaan Zien.

Nee, zover zijn we met informatie nog (lang) niet. De ervoor noodzakelijke infrastructuur mist nog vergaand. Die bestaat nog altijd uit een wirwar aan niet-interoperabele ikfrastructuurtjes annex ikformatieverzamelingen en we komen om in de iktegraties. Pas als we de on-Zin hiervan gaan in-Zien en be-grijpen… en we er achter komen dat onze werkelijke (essentie, Zijn) waar-de niet te vinden is in verreweg de meeste informatie die ook nog eens tig keer als ikformatie overal-en-nergens veelvormig gedupliceerd staat… pas dan ontstaat er (in)Zicht en Zien we nieuwe Zin tot Zijn. Ruimte voor Zijn

Reactie van Jan van Til op 3 Februari 2012 op 13.25

Louis,

VNA blijkt zo haar beperkingen te hebben... Hieronder volgt het laatste deel van mijn bijdrage:

[...] nieuwe Zin tot Zijn. Ruimte voor Zijn-zucht.

Door dat soort ikformatie te infrastructuraliseren tot enkelvoudige informatie van constante en heldere be-teken-is, kunnen we die informatie aansluitend duurzaam delen (burgers bedrijven en overheden) en kan ieder op die veel ruimere schaal zijn/haar aloude en diep ingesleten neigingen tot Heb-zucht op-nieuw gaan uit-leven.

Zoals de overheid (wie anders?) de lead heeft en hoort te hebben in de alsmaar verdere ontwikkelingen betreffende bijvoorbeeld de verkeersinfrastructuur tot wel-zijn van al ‘haar’ natuurlijke- en rechtspersonen… zo hoort diezelfde overheid ook de lead te nemen in de ontwikkeling van informatie-infrastructuur. Alleen… ook daar moet de Zin van Zijn nog doorbreken tot Zien… en moet de Hebben-Zijn verschuiving nog vergaand plaatsvinden om Oog te krijgen voor en te gaan be-grijpen dat we met de huidige opzet van Stelsel van Basisregistraties nooit veel verder zullen komen dan die mooie naam. Dan blijven we jammerlijk steken op het niveau van de basis-ikformatieverzamelingen.

Nu Praktisch. Praktisch gezien begint infrastructuralisering overal daar waar men de Zin van Zijn al (wat) Ziet. Op die broedplaatsen pakt men (delen van) ikformatieverzamelingen beet…, infrastructuraliseert men ze tot enkelvoudige informatie van constante en heldere be-teken-is… en deelt men die informatie aansluitend duurzaam. De technologie is al(lang) in huis/beschikbaar. Duplicatie daalt, informatiekwaliteit stijgt. En meer… Voor wie het Ziet.

[1] Dat wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat Hebben zo hoog in onze vaandels is verankerd: de deel-nemer neemt eerst en vooral zijn deel. We hechten blijkbaar veel meer waarde aan Hebben dan aan Zijn. En dat terwijl er zonder Zijn niets te Hebben valt. Heb-zucht verliest oog voor Zijn (en Is even later niet meer).
[2] http://vianovaarchitectura.nl/group/via-open-space/forum/topics/vos....
[3] http://nl.wikipedia.org/wiki/Tragedie_van_de_meent.

 

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden