Gezocht: methode voor informatiemodellering volgens informatierelativiteitstheorie

Ach, u kent het wel. Wat iets betekent hangt sterk af van de situatie waarin u het tegenkomt. Zo kan muis verwijzen naar een viervoetertje, naar een computerapparaatje, naar een deel van uw hand en ook wel naar een (wat) grijs/saai persoon – om maar eens wat te noemen.
Als mensen onder elkaar kunnen we ‘de boel’ heel aardig uit elkaar houden. En in een voorkomend geval vragen we gewoon: “Hoe bedoelt u?” Met wat extra uitleg komen we er dan samen wel uit.
Betekenis van informatie is, iets formeler gezegd: situationeel. Wat we allang wisten is ons als wetenschap – zo’n halve eeuw terug alweer – vanuit o.a. de sociale psychologie aangereikt. Met Einstein in de buurt zouden we het maar zo kunnen hebben over de relativiteit van betekenis van informatie.

Tot zover deze uiterst summiere inleiding op, zeg maar even, informatierelativiteitstheorie. Laten we onze denkreis nu vervolgen en de denkstap naar methoden voor informatiemodellering zetten. Kent u een methode die om kan gaan met de voor ons, mensen, zo doodgewone informatierelativiteit? Anders gezegd, kent u een methode voor informatiemodellering die informatie van situationeel verschillende betekenis ordelijk samenhangend in één model weet te vatten?

Wat de zin daarvan is, vraagt u?

Goed. Laat ik beginnen met toe te geven dat het maken van informatiemodellen per aparte (probleem)situatie Common Practice is. En, klopt, per strikt aparte (probleem)situatie is betekenis van informatie niet problematisch – ook niet volgens de informatierelativiteitstheorie (zie hierboven). Het overgrote deel van de methoden voor informatiemodellering blijkt (dan ook) prima te kunnen voorzien in modellen-per-aparte-situatie. Op de schaal (bereik) van de enkele, strikt aparte toepassing is zo’n methode voor informatiemodellering dus aan de maat.

Serieuze problemen ontstaan wanneer dergelijke strikt aparte modellen annex toepassingen moeten gaan interacteren. Op die al wat ruimere schaal van samenwerking is interoperabiliteit geboden. Op die schaal moeten betekenissen onderling worden afgestemd opdat… opdat de menselijke gebruikers van al die onderscheiden toepassingen er werkelijk zinvol mee worden ondersteund. En precies daar, vanaf die wat ruimere schaal, vanaf de schaal van samenwerkende toepassingen… daar reiken gangbare methoden voor informatiemodellering niet ver genoeg en haken daarmee feitelijk al af.

Inmiddels staat onze wereld afgeladen vol met aparte en onderling veelvuldig gekoppelde toepassingen. Met serieuze problemen dus. Onze traditionele maatschappij veranderde in slechts enkele decennia tijd in full blown informatiemaatschappij. En daarmee groeide het vereiste bereik voor informatieverkeer reëel door tot op maar liefst maatschappelijke (en zelfs wereldwijde) schaal. En daar, op die maatschappelijke schaal, kunnen we met gangbare methoden voor informatiemodellering al helemaal niets meer beginnen. Nee, om informatieverkeer op maatschappelijks schaal betekenisvol te kunnen modelleren… moet informatie volgens vele reëel verschillende situaties ordelijk samenhangend, stelselmatig zeg ook maar, in kaart kunnen worden gebracht.

Kent u een methode voor informatiemodellering die informatie van situationeel verschillende betekenis ordelijk samenhangend in één model samen weet te brengen? Een modelleringsmethode die zowel overeenkomsten als verschillen in betekenis van informatie in één klap in kaart brengt – zonder dat ‘de boel’ door elkaar loopt?

 

Noot: Voor zover auteur van deze blog weet… bestaat er ten minste één methode voor stelselmatige informatiemodellering. Die methode heet Metapatroon - Engels: Metapattern.

Weergaven: 319

Reactie van Sjako ten Haken op 15 Maart 2012 op 23.12

Relevant thema. Architectuur blijft te veel hangen in de statische bouwwerkenmetafoor. Er gaat veel energie verloren in het vinden van een stabiel en formeel taalmodel. De MOAM (mother of all models) is echter een holy grale. Blijkbaar automatiseert dat makkelijker. Dit denkbeeld gaat gaat echter in tegen de natuurlijke en levende taal waar mensen en dus organisaties mee communiceren en ontwikkelen. Tijd dat we doorschakelen naar een meer dynamische metafoor. Kennis lenen bij de taalwetenschap? Algemene taalwetenschap

Reactie van Jan van Til op 16 Maart 2012 op 16.51

Sjako,

Toen digitale technologie de wereld begon te veroveren, was die wereld nog heel behoorlijk op (oude, verzuilde, ...) orde. Alles had zo haar vast plek en daarin veranderde nog niet heel veel heel snel. Maar dynamiek begon al wel wat te komen! Sla eventueel het boek van Auke van der Woud - Een Nieuwe Wereld er (nog) maar eens op na.

Digitale technologie haalde die (oude) wereld letterlijk overhoop. Vrijwel alles is nu tegelijk in beweging. Verhoudingen tussen wie/wat dan ook maar - ze veranderen waar je bij staat om het maar even zo te zeggen. Methoden voor informatiemodellering stammen nog uit de tijd dat IT opkwam - de tijd, dus, waarin alles nog langdurig haar vaste plek en betekenis had. Nu is er vrijwel niets meer dat nog lang een vaste plek annex betekenis heeft. De oorspronkelijk vrij vaste betekenis van informatie is op drift geraakt - manifesteert zich nu door en door situationeel. Daar komt nog bij dat we uit alle hoeken en gaten van de wereld in een handomdraai informatie over ogenschijnlijk dezelfde dingen simultaan krijgen voorgschoteld.

Om dergelijke dynamiek netjes te kunnen vangen zijn -kwalitatief - andere methoden voor informatiemodellering noodzakelijk! Dit alles natuurlijk met het oog op Human Interoperability.

Reactie van Louis Dietvorst op 20 Maart 2012 op 18.15

Mooi verhaal en mooie reacties. Ik deel de mening van Sjako dat we toe zijn aan een meer mensgerichte architectuur ontwikkeling. Daar ben ik zelf ook een grote voorstander van. De mens centraal. Ontwikkelen voor mensen die behoefte hebben aan naast technologische ook sociale interactie. Een geautomatiseerd proces waarvan de uitval zich "bewust" afspeelt bij de koffieautomaat. En waar mensen samen lol aan beleven omdat er iets uitvalt. Omdat het niet perfect is. Maar wel goed genoeg. Goed is goed genoeg mindset. En waar mensen zingeving in hun werk vinden omdat de architecten bewust ruimte overgelaten hebben voor dat stukje zingeving. En het niet weggerationaliseerd hebben.Waar mensen graag willen werken omdat de werkgever een aantrekkelijke,uitdagende werkomgeving biedt. Waarin mensen leerervaringen op kunnen doen. En zichzelf betrokken en relevant voelen. En waar architecten niet alles proberen te vatten in formele talen, methoden, technieken of modellen. Maar ook juist een deel los durven laten en een stukje "chaos" als onderdeel van de enterprise architectuur a.h.w. inbouwen. Dat is mijn droom een beetje. Nu nog proberen waar te maken.

Reactie van Jan van Til op 21 Maart 2012 op 9.25

Louis,

Je geeft, naar mijn idee, een Prachtige Beschrijving van wat een architect tot Architect maakt!

In de IT begon het met Techniek. En de technologische beperkingen waren in het begin enorm - men was al reuze blij dat er iets automatisch draaide. Nadat technologische beperkingen minder de boventoon gingen voeren, kwam er aandacht voor Functie. Techniek is leuk, maar kunnen we er ook iet nuttigs mee? Naar mijn idee lukt het veel te veel architecten niet om boven het door de dimensies Techniek en Functie opgespannen vlak uit te stijgen en Architect te worden. Wat jij in je bijdrage warm-kloppend aan dat traditionele vlak toevoegt is zoiets als Human eXperience. En met die derde dimensie krijgt het Techniek-en-Functie-vlak via derde dimensie, Human eXperience, a.h.w. vleugels. Vleugels tot een levende verhoudingsruimte. In zo'n ruimte kan zich de Architect vruchtbaar ontpoppen. Een droom die het waard is om waargemaakt te worden!

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden