NORA en haar dochters, samenhang in de overheid-ICT door toepassing van architectuur

Door Mariëlle Roozemond 

Sinds in 2006 de NORA - Nederlandse Overheid Referentie Architectuur - het licht zag, zijn er talloze dochters bij gekomen. Wie kent de dochters gericht op bestuurslagen niet: GEMMA, MARIJ, PETRA en WILMA. De dochters die betrekking hebben op keten- of domeinarchitecturen zijn misschien iets minder bekend in brede kring, maar hun aantal - achttien - is indrukwekkend. NORA geeft met haar dochters invulling aan de samenhang van de overheidsarchitectuur. In dit artikel zoomen we in op een drietal dochters om te kijken hoe de toepassing in de praktijk verloopt en wat er aan nieuwe ontwikkeling plaatsvindt.

Lijn vrouwennaam gevolgd

Adrie Spruit is contactpersoon voor GEMMA en loopt al tien jaar mee in de wereld van de overheidsarchitecturen. Een oude rot dus, die meteen even wat recht zet: “Veel mensen denken dat het met NORA begon en dat daarna de dochters volgden. Dat zit toch wat anders. Zo waren wij voor gemeentes in 2004 al bezig met wat toen de Gemeentelijke Mid-Office Architectuur heette. Nadat NORA werd geïntroduceerd hebben we die lijn van een vrouwennaam gevolgd en de architectuur omgedoopt naar GEMMA (GEMeentelijke Model Architectuur).” 

Gemeentes willen ontzorgd worden

Adrie vertelt dat er bij gemeentes altijd veel behoefte is geweest aan een landelijke referentiearchitectuur. “Nieuwe architectuur werd bijna uit onze handen gerukt zodra er weer wat af was.” Veel gemeentes zijn te klein om het allemaal zelf uit te vinden. Vaak ook heeft de overheid op het gebied van automatisering oplossingen moeten bedenken om de ontwikkelingen in de maatschappij bij te houden, neem internet en nu ook social media. De ontwikkelingen gaan zo snel en het geheel aan oplossingen wordt zo complex, dat het voor veel van de wat kleinere gemeenten te veel wordt. Zij willen ontzorgd worden. Op bestuurlijk niveau is zelfs geformuleerd dat KING daar met GEMMA aan werkt. “Architectuur geeft richting en zorgt voor samenhang; samenwerken lukt alleen met een uniforme inrichting van ICT. Als een overheid daar niet op stuurt, dan lukt die samenwerking niet. Het mooie is dat bestuurders architectuur kunnen gebruiken om greep te krijgen op hun ICT-omgeving. Zo kunnen ze ICT-plannen laten toetsen aan NORA of GEMMA voor ze deze goedkeuren.”

Brug tussen NORA en praktijk

Wat de toepassing van GEMMA op kan leveren is goed te zien bij de gemeente Molenwaard. Daar werken ze zaakgericht zoals in GEMMA is beschreven. ICT speelt in deze gemeente een hoofdrol: er is eigenlijk geen gemeentehuis meer. Ambtenaren gaan voor het contact met de burger (of vice versa) gewoon op huisbezoek. Ook de gemeente Arnhem heeft GEMMA gebruikt, onder andere bij het opstellen van een nieuw informatiebeleidsplan. En de gemeente Breda heeft succesvol het RSGB, het informatiemodel in GEMMA, ingezet voor de integratie en het binnengemeentelijk gebruik van de  basisgegevens.

Bij het GEMMA-team van KING staat nu de toepassing van architectuur voor de drie decentralisaties volop in de aandacht. Adrie: “Dat is een mooi voorbeeld van de brug die de dochters slaan tussen NORA en de praktijk. GEMMA is makkelijker toe te passen bij de decentralisaties dan NORA, maar als je denkt in stapeling van architecturen dan kom je ook bij de principes en oplossingen in NORA uit.”

Karwei: de neef van NORA

“NORA-dochter? We zijn meer een neef van NORA”, steekt Willem Kossen [foto] van wal. Willem is voorzitter van de domeingroep architectuur SUWI-keten en contactpersoon voor Karwei. “De voorloper van Karwei is gelijk gestart met NORA en de architecturen zijn los van elkaar ontwikkeld. We zijn in de SUWI-ketenarchitectuur organisch meegegroeid met de bouw van het digitaal klantdossier voor UWV. Daarna zijn we in twee jaar tijd tot de huidige vorm getransformeerd en vanaf versie 2.0 zijn we aangehaakt bij de NORA.”

Overal stukjes Karwei te vinden

Karwei geeft richting aan een van de belangrijkste uitdagingen van de e-overheid: wat is nodig als je als overheidsorganisatie echt gaat samenwerken met een andere overheidsorganisatie? Geen wonder ook dat Karwei een belangrijk stempel heeft gedrukt op het katern Verbinden van de NORA. “Goed werkende keten-ICT is een voorwaarde voor een goed werkende overheid. Wat we zien, is dat het Karwei gedachtegoed gretig aftrek vindt; er zijn allerlei organisaties die komen shoppen bij ons. Afgemeten aan kennisoverdracht zijn er overal stukjes Karwei terug te vinden.” 

Model voor slim hergebruik

Wat Willem betreft is een volgende stap in de e-overheid op veel grotere schaal slim hergebruik van gedachtegoed en voorzieningen, die op allerlei plekken worden gerealiseerd. Bestuurlijke en juridische drempels staan een breed hergebruik momenteel in de weg. Wie is immers verantwoordelijk bij storingen op een systeem wanneer je het breder gebruikt dan onder de vleugels van één departement?

CORA bij toeval ontstaan

De woningcorporaties hebben een roerige tijd achter de rug die een willekeurige krantenlezer nauwelijks associeert met transparantie, eenduidigheid en uniformiteit. Toch is dat wat zich de laatste vier jaar stilletjes heeft voltrokken aan de bedrijfsmatige IT-kant. Arjan van Dijk [foto], contactpersoon voor de Corporatie Referentie Architectuur (CORA), was in 2009 bezig met de ontwikkeling van een informatiestrategie voor de Amsterdamse corporatie Ymere. Hij vertelt dat CORA in dat proces bij toeval is ontstaan: “Ik bezocht een tiental andere corporaties met vragen over hun informatiestrategie. Benieuwd hoe zij dingen zagen. Dat mondde uit in de lancering van CORA 1.0 in maart 2010.”

Kwaliteitsinstituut voor woningcorporaties

“Vervolgens hebben we in 2011 versie 2.0 geïntroduceerd en in 2012 volgde de 3.0. In elke versie hebben we meer uitgewerkt. Ook is de VERA ontwikkeld, de technische vertaalslag van CORA. We zijn nu samen met BZK en koepelorganisatie Aedes de mogelijkheden aan het verkennen voor de oprichting van een kwaliteitsinstituut voor woningcorporaties, zoals KING voor de gemeenten. Daar willen we CORA, VERA en een aantal andere sectorstandaarden centraal borgen.”

Lagere beheerkosten en juiste gegevens

Gevraagd naar een aantal voorbeelden waar CORA met succes wordt toegepast, somt Arjan in rap tempo een rijtje corporaties op: “Ymere, Stadgenoot, Mitros, Haagwonen, Lefier, en zo kan ik er nog wel een aantal opnoemen. Wat het werken onder architectuur hen oplevert? Ze hebben minder maatwerk en lagere beheerkosten, wat aan de kwantitatieve batenkant natuurlijk aantikt. Aan de kwalitatieve batenkant is het rendement dat ze te allen tijde over gegevens beschikken die juist en up-to-date zijn.” 

Meer informatie over de NORA en alle NORA-dochters - met per dochter de contactpersoon - is te vinden op de wiki | http://www.noraonline.nl/wiki/NORA_dochters

Weergaven: 462

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden