door Mariëlle Roozemond

Afgelopen december ontving TenderNed de NAF architectuurprijs voor het digitale aanbestedingsplatform TenderNed. Het juryrapport roemt het feit dat de bouw van TenderNed is uitgevoerd onder architectuur, waarbij ook nadrukkelijk aandacht is gegeven aan de non-functionele aspecten van de architectuur. Daarnaast viel het gebruik van principes zoals open data, open standaarden en open source software in goede aarde bij de jury. Het mooie is dat TenderNed met de NORA in de hand is ontworpen en ontwikkeld. Tijd dus voor een gesprek met de mannen die aan de basis van TenderNed hebben gestaan: Bas Crompvoets (ICT | Enterprise architect) en Kornelis Drijfhout (Informatiemanager). 

Opdrachtgeverschap

“We zijn net voor onze informatiebeveiliging ISO 27001 gecertificeerd”, steekt Bas van wal. “Dat is een direct resultaat van het proces dat we doorlopen hebben bij het ontwerp en de realisatie van TenderNed. De basis hiervoor lag er al. We hebben vanaf het allereerste moment gekozen voor een regieteam waarin we op alle niveaus expertise in huis hadden om het opdrachtgeverschap goed in te vullen. Dus ook met betrekking tot de informatiebeveiliging hebben we vooraf veel aandacht gegeven aan het formuleren van de kwaliteitseisen. En tijdens het ontwikkeltraject hebben we de code laten auditen. Doorgaans gebeurt dit alleen achteraf, vertelde de auditor ons. Hij was blij dat hij betrokken werd op het moment dat hij nog het verschil kon maken.”

Bril van bedrijfsprocessen

Deze hoge mate van aandacht en precisie is tekenend voor het gehele ontwerp en ontwikkeltraject van TenderNed. Kornelis: “We hebben bij de inrichting ook steeds door de bril van de bedrijfsprocessen gekeken.” Er zijn tussen de 10.000 en 12.000 ondernemingen in Nederland die gebruik van maken van TenderNed. De in totaal 50.000 geregistreerde gebruikers kunnen op het platform overheidsopdrachten vinden en zich ervoor inschrijven zonder gedetailleerde kennis te bezitten van aanbestedingswetgeving. “Daarbij was de vraag relevant welke risico’s gebruikers lopen en hoe we ervoor zorgen dat mogelijke concurrentiegevoelige zaken volledig voor derden zijn afgeschermd. We moesten ook scherp kijken naar onze eigen positie. TenderNed faciliteert het aanbestedingsproces maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat we daarmee eventuele aansprakelijkheden naar onszelf toe zouden trekken.”

Architectuur geeft rust

Kortom, een project met veel complexiteit. Beide geïnterviewden geven aan dat NORA daarbij van grote waarde bleek. Kornelis: “Architectuur geeft rust. NORA biedt een totaalbeeld waardoor het je helpt om keuzes te maken. Juist omdat we met NORA een overzicht hadden van alle voorzieningen, basisregistraties en standaarden konden we een eigen richting formuleren zonder dat we in isolatie aan het ontwikkelen waren.”

Bas: “Zo hebben we alle standaarden opgenomen in TenderNed, ook de webrichtlijnen. Bij deze specifieke standaard was wel enige discussie, want ze zijn best zwaar om mee te nemen. Maar uiteindelijk zie je wel dat de webrichtlijnen bijdragen aan de kwaliteit van de code en aan de gebruikersinteractie.

Volwassenheidsniveaus

Voor de voorzieningen koos TenderNed een andere aanpak. Daarbij is steeds gekeken naar het volwassenheidsniveau en de daarmee samenhangende afhankelijkheden. Het regieteam besloot de verantwoordelijkheid van TenderNed zwaar te laten wegen en geen afhankelijkheid te accepteren van externe voorzieningen die zelf nog in ontwikkeling zijn. Zo wordt E-herkenning bijvoorbeeld wel ingebouwd, maar is bij Digipoort ervoor gekozen om heel nauw langs de standaard te ontwikkelen, zodat bij een eventuele migratie slechts twintig procent van het werk opnieuw hoeft in plaats van tachtig procent.

Ondernemingsdossier

Timing speelt een grote rol bij het beschikbaar maken van een voorziening. Bas: “We zijn met het Ondernemingsdossier in gesprek om gezamenlijk te zoeken naar synergie. Bouwend Nederland wil bijvoorbeeld best gebruik maken van het Ondernemingsdossier, als het ook gebruikt kan worden om aanbestedingsdocumenten in op te slaan. Nu we uit de ontwikkelfase zijn en in de beheerfase zitten, staan we weer open om deze vragen in te vullen.”

Aangehaakt bij Europa

Op de vraag of TenderNed ook uit andere hoeken in de belangstelling staat, wijst Kornelis op e-SENS, het Europese programma voor digitale ontwikkeling. Onderdeel van dit programma is de elektronische toegang tot aanbestedingsopdrachten in Europa. Het is de bedoeling dat alle lidstaten dit in 2018 op orde hebben. In juni is er een congres om ervaringen te delen en TenderNed is uitgenodigd om de aanpak te presenteren. “Bij de uitnodiging werd vermeld dat TenderNed als lichtend voorbeeld wordt gezien, vooral vanwege de architectuur. Door de inbedding van het platform in de e-overheid is het hele ontwikkelproces aangehaakt gebleven bij Europa. We zijn dadelijk als een van eerste lidstaten klaar.”

Rendement in golven

Andere overheden die meer willen weten over de succesvolle aanpak van TenderNed zijn van harte welkom om langs te komen en te putten uit de proven practices. Dat hiertoe ook het gebruik van de NORA behoort staat voor beide geïnterviewden vast.

Bas concludeert: “We zijn erg te spreken over het rendement van architectuur. We hebben in onze praktijk gemerkt dat die in twee golven komt. Bij de eerste golf oogst je technische kwaliteit, bij de tweede golf ligt de opbrengst in het business domein.”

 

Weergaven: 92

Opmerking

Je moet lid zijn van Via Nova Architectura om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Via Nova Architectura

Sponsoren

Advertenties

Je kunt hier adverteren

© 2019   Gemaakt door Stichting Digital Architecture.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden